Holter EKG oraz holter ciśnieniowy to dwa ważne badania diagnostyczne, które pozwalają na wykrycie nieprawidłowości pracy serca, pomagają w diagnozowaniu nadciśnienia, a także potwierdzenia lub wykluczenia choroby niedokrwiennej.

Badanie holterowe należą do najczęściej stosowanych w diagnostyce kardiologicznej, a przy tym należą do badań uznawanych przez pacjentów za najmniej uciążliwe. Wynika to z faktu, że wykonuje się je:

  • bezinwazyjnie,
  • bezboleśnie,
  • zwykle w warunkach domowych.

Holter – dwa rodzaje procedur
Potoczne określenie „holter” może odnosić się do dwóch różnych badań. Pierwsze z nich, to Holter EKG, który jest 24-godzinnym zapisem elektrokardiograficznym. Drugi rodzaj badania polega na 24-godzinnym pomiarze ciśnienia tętniczego.

EKG w domu

Tradycyjne badanie EKG przeprowadza się w gabinecie lekarskim, gdzie pacjent leży na stole, a do jego klatki piersiowej przypinane są specjalne ssawki i przewody. Taka sytuacja może być mocno stresująca dla wielu pacjentów. Aby monitorować pracę serca bez czynników zaburzających odczyt (takich jak stres związany z wizytą u lekarza), konieczne jest zastosowanie innej metody badawczej – jest nią właśnie holter EKG.

Badanie EKG przy użyciu holtera polega na podłączeniu pacjenta do niewielkiego aparatu mierzącego rytm serca. Pacjent z założonym holterem nie pozostaje w szpitalu czy przychodni, tylko wraca do domu, aby normalnie funkcjonować i wykonywać typowe czynności dnia codziennego. Samo urządzenie w niczym nie przeszkadza, ponieważ ma rozmiar dużego smartfona i można je przypiąć na pasku np. do bioder pacjenta.

Oznacza to pełen komfort dla pacjenta. I to jest właśnie założeniem tego badania – sprawdzać pracę serca w taki sposób, aby pacjent nie zwracał uwagi na samo badanie. Wówczas odczyt jest bardzo miarodajny.

Holter EKG i ciśnienowy – na czym polegają te badania?

Co daje badanie holterem EKG?

Dzięki temu, że pomiar trwa przez całą dobę, kardiolog otrzymuje pełen obraz pracy serca o różnych porach dnia i nocy. Przy okazji tego badania pacjenci zwykle proszeni są o prowadzenie dzienniczka – co robili tego dnia i o której godzinie, a także jak się czuli. Przykładowy zapis może wyglądać tak: „15:00 zakupy w sklepie, byłam zmęczona” czy „21:30 – oglądanie meczu w telewizji, byłem zdenerwowany”.

Po zdjęciu urządzenia (Pamiętaj, nigdy nie rób tego samemu!), lekarz przenosi dane do komputera, aby zobaczyć dobowy wykres pracy serca. Kardiolog porównuje wyniki z dzienniczkiem pacjenta i sprawdza, czy na przykład przyspieszona akcja serca miała miejsce podczas snu czy podczas wysiłku, w stanie odprężenia czy w sytuacji stresowej. Dzięki temu jest w stanie ocenić, czy zmiany rytmu serca wynikają z normalnych okoliczności, czy też są związane z jakimś stanem chorobowym w organizmie.

Wynik badania zawsze interpretuje lekarz, który z elektrokardiogramu może odczytać wiele ważnych informacji na temat funkcjonowania serca pacjenta. Holter EKG jest często stosowany przez Poradnie Kardiologiczne w celu diagnostyki schorzeń kardiologicznych takich jak m.in. bradykardia, choroba niedokrwienna serca czy arytmia.

Holter ciśnieniowy a syndrom białego fartucha

Oprócz holtera EKG lekarz może zlecić także badanie holterem ciśnieniowym, którego celem jest pomiar ciśnienia tętniczego („RR”) w cyklu dobowym. Zasada działania jest podobna jak w przypadku urządzenia EKG, z tym że zamiast elektrod na klatce piersiowej, pacjent zakłada specjalny mankiet. Wygląda to jak typowy rękaw stosowany w aparatach ciśnieniowych, które można zobaczyć w gabinetach lekarskich.

Mierzenie ciśnienia przy użyciu holtera nie musi odbywać się w przychodni czy szpitalu, a nawet lepiej jest, gdy przebiega w naturalnych (neutralnych) warunkach. Jest to ważne, ponieważ wiele osób doświadcza tzw. efektu białego fartucha („efekt kitla”).

Badanie ciśnienia krwi w warunkach ambulatoryjnych, gdy po drugiej stronie pacjenta siedzi pielęgniarka lub lekarz, wywołuje u wielu osób podenerwowanie, a co za tym idzie wzrost ciśnienia krwi. Takie badanie może dać zburzony wynik spowodowany chwilowym stresem i zdenerwowaniem, co nazywane jest efektem białego fartucha. Rozwiązaniem tego problemu jest badanie holterem ciśnieniowym w warunkach domowych.

Holter EKG i ciśnienowy – na czym polegają te badania?

Cała doba z mierzeniem ciśnienia

Zasada badania holterem ciśnieniowym jest analogiczna jak w przypadku urządzenia EKG; pomiar ciśnienia tętniczego trwa całą dobę, a wyniki zapisywane są na karcie pamięci urządzenia. Badanie jest oczywiście bezinwazyjne i bezbolesne, pacjent może (a nawet musi!) przez całą dobę wykonywać normalne, codzienne czynności. Co jakiś czas (co 20-30 minut) mankiet jest delikatnie pompowany i holter mierzy aktualne ciśnienie krwi. Tak częste pomiary pomagają ustalić realne średnie ciśnienie krwi oraz określić, czy skoki RR pojawiają się naturalnie (np. w sytuacjach stresowych lub podczas wysiłku), czy też są wynikiem jakiś zmian chorobowych.

Przyjmuje się, że prawidłowa wartość ciśnienia tętniczego powinna być poniżej 135/85 mmHg. Dzięki badaniu holterem lekarz może zatem ocenić, czy pacjent cierpi na problemy związane z nadciśnieniem i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.