Zaćma a jaskra – podstępne złodziejki wzroku

Problemy ze wzrokiem, których nie rozwiązują soczewki korekcyjne czy okulary, mogą wskazywać na pojawienie się zaćmy lub jaskry. Choć obie choroby dotyczą narządu wzroku, to mają różne podłoże i leczy się je w inny sposób. Z tego artykułu dowiesz się, czym różnią się te choroby.

Wzrok jest jednym z naszych najcenniejszych zmysłów. Styl życia, dieta, profilaktyka i predyspozycje genetyczne mają wpływ na to, jak długo będziemy cieszyć się ze zdrowych oczu. Zazwyczaj wszystkie choroby narządu wzroku zaczynają się tak samo – po prostu zaczynamy gorzej widzieć. W związku z tym już pierwsze niepokojące objawy powinny skłonić każdego do wizyty u okulisty. Wstępne rozpoznanie i wizyta u lekarza, pozwala na szybką diagnozę i wybór odpowiedniego sposobu leczenia. Należy bowiem pamiętać, że zarówno jaskra, jak i zaćma mogą mieć poważne konsekwencje i prowadzić nawet do ślepoty.

Zaćma a jaskra – podstępne złodziejki wzroku

Niepokojące objawy

Istnieje błędne przekonanie, że pogorszanie się ostrości wzroku lub rozmyty, niejasny obraz widzenia, to naturalne objawy procesu starzenia, które nie powinny nas niepokoić. Kierowani tym przekonaniem myślimy, że „w tym wieku to normalne” i ignorujemy początkowe objawy. Tymczasem pogarszanie się wzroku, to jasny sygnał od naszego organizmu, że coś wymaga sprawdzenia i umówienia wizyty u specjalisty. Choć choroby oczu rozwijają się wolno i na wczesnych etapach objawy są subtelne, to ich wczesna diagnostyka i leczenie są bardzo ważne.

Dwie najczęstsze choroby wzroku

Jaskra i zaćma to dwie różne jednostki chorobowe. Zaćma jest chorobą odwracalną, natomiast jaskra niezdiagnozowana na czas i nieleczona może doprowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku. Choć obie choroby dotyczą narządu wzroku, to mają różne podłoże. Odpowiednia wiedza na ich temat pozwala rozpoznać znaczące różnice między nimi.

Zaćma

Zaćma, nazywana często kataraktą, to zmętnienie soczewki utrudniające dostęp promieni światła do siatkówki. Charakteryzuje się zmniejszeniem przezierności soczewki powodującym obniżenie ostrości widzenia. Najczęściej spotykana jest zaćma starcza (dot. osób dojrzałych i starszych), ale wyróżniamy również zaćmę wrodzoną (przebycie przez matkę w ciąży chorób zakaźnych, np. różyczki), metaboliczną (w cukrzycy) i toksyczną (stosowanie steroidów). Zaćmę leczy się operacyjnie, poprzez usunięcie zmętniałej soczewki, a w jej miejsce wstawienie sztucznej. Zabieg ten przeprowadza się zwykle w znieczuleniu miejscowym.

Jaskra

Jaskra to schorzenie, u podstaw którego leży postępujące uszkodzenie nerwu wzrokowego, gdzie zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe jest głównym czynnikiem ryzyka progresji choroby. Jaskrę dzielimy na pierwotną i wtórną. Jaskra wtórna jest następstwem innych schorzeń oka takich jak: przebyty zakrzep naczyń żylnych siatkówki, cukrzycy, urazów oka lub przebytych operacji oka.

Najczęściej jaskra nie powoduje objawów. Postępuje powoli i powoduje nieodwracalne zawężenie pola widzenia od obwodu. Ze względu na zachowanie widzenia centralnego zaburzenia widzenia pojawiają się w bardzo zaawansowanym stadium choroby. Dlatego właśnie diagnostyka jaskry jest bardzo istotna, ponieważ leczenie choroby polega na zatrzymaniu postępu zmian w nerwie wzrokowym. U części osób z jaskrą mogą występować okresowe napadowe bóle oczu i głowy, światłowstręt, a także trudności z widzeniem po zmroku, przewlekłe łzawienie, ale szacuje się, że aż u 70% chorych nie występują żadne dolegliwości, a powodem zgłaszania się do lekarza jest dopiero częściowa utrata wzroku.

PORÓWNANIE ZAĆMY I JASKRY

ZAĆMA STARCZA JASKRA
Wczesny etap i rozwój: Obie choroby zwykle rozwijają się wolno i na wczesnych etapach mają mało charakterystyczne objawy lub nie występują żadne objawy.
Najczęstsze objawy:
  • postępująca utrata ostrości widzenia
  • blednięcie lub całkowita biel źrenicy
  • trudność ze skupieniem wzroku i złapaniem odpowiedniej ostrości obrazu
  • problemy z oceną odległości
  • dwojenie przy patrzeniu jednym okiem
  • zmiany odwracalne niezależnie od czasu trwania choroby
  • ciemne plamy wokół pola widzenia
  • światłowstręt
  • trudności z widzeniem po zmroku
  • przewlekłe łzawienie
  • okresowe bóle oczu i głowy
  • zmiany nieodwracalne
Najczęstszy wiek pacjenta: Osoby po 60. roku życia. Osoby po 40. roku życia, częściej chorują na nią kobiety.
Przyczyny: Zmętnienie w soczewkach oczu utrudniające dostęp promienia światła do siatkówki. Postępujące uszkodzenie (neuropatia) nerwu wzrokowego, gdzie istotnym czynnikiem ryzyka jest wysokie ciśnienie w oku.
Diagnostyka: W oby przypadkach konieczna jest wizyta w . Lekarz okulista wykona odpowiednie badania diagnostyczne, takie jak: analiza mętności soczewki, kontrola dna oka, tarczy wzrokowej, ciśnienia wewnątrzgałkowego, ocena nerwu wzrokowego w badaniu optycznej koherentnej tomografii, ocena pola widzenia.
Metody leczenia: Nie istnieją żadne skuteczne leki na zaćmę. Usuwanie zaćmy to zabieg operacyjny polegający na rozbijaniu zmętniałej soczewki i wstawianiu w jej miejsce nowej, sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. W Salve zabieg ten wykonywany jest w ramach NFZ, czyli jest bezpłatny dla pacjenta. Jaskra jest chorobą nieuleczalną, dlatego jej leczenie trwa do końca życia i jest tym skuteczniejsze, im wcześniej choroba zostanie wykryta. Początkowo można ją opanowywać za pomocą środków farmakologicznych lub/i zabiegami laserowymi. Najczęściej stosowanym, skutecznym zabiegiem przeciwjaskrowym jest . Zabieg polega na stworzeniu nowej drogi odpływu cieczy wodnistej przez chirurgiczne wykonanie przetoki w tkankach oka. W Salve zabiegi operacyjne i laseroterapia wykonywane są w ramach NFZ, czyli bezpłatnie dla pacjenta.
Konsekwencje w przypadku nie podjęcia leczenia lub nieodpowiedniego leczenia: W obu przypadkach długo utrzymujący się stan chorobowy może skutkować poważnymi konsekwencjami i prowadzić nawet do całkowitej ślepoty.