Drobne zabiegi ortopedyczne

Spis treści:

Wbrew powszechnej opinii kontuzje dotyczą nie tylko sportowców i osób wykonujących ciężką pracę fizyczną. Narażone są na nie również wszystkie osoby, które podczas pracy wykonują powtarzające się ruchy (zw. monotypowymi), także te drobne i pozornie bezwysiłkowe. Nawet u pracowników biurowych w trakcie wykonywania codziennych obowiązków zawodowych mogą powstawać mikrourazy prowadzące m.in. do zapalenia ścięgien prostowników nadgarstka i palców lub zespołu cieśni nadgarstka.

Oferta Salve dotycząca drobnych zabiegów ortopedycznych realizowana jest w ramach przychodni, tj. w gabinetach zabiegowych, a nie w szpitalu na sali operacyjnej. Jest to ważna informacja dla pacjenta, bo oznacza, że cała procedura zabiegu została skrócona do niezbędnego minimum. Zabieg trwa krótko, a pacjent od razu po jego zakończeniu wychodzi do domu bez konieczności hospitalizacji. W przypadku schorzeń wymagających leczenia szpitalnego zapraszamy na Oddział Chirurgii Ortopedycznej Salve.

Czym są kontuzje ortopedyczne i kogo dotyczą?

Kontuzje ortopedyczne to urazy i schorzenia narządu ruchu, które mogą dotknąć każdego – niezależnie od wieku i stylu życia. W diagnostyce wielu z nich kluczową rolę odgrywa USG ortopedyczne, pozwalające na szybką i nieinwazyjną ocenę stanu ścięgien, więzadeł i stawów. W razie potrzeby konsultacji warto umówić się do ortopedy w Salve.

Palec trzaskający – czym jest i jak go leczyć?

Osoba dotknięta tym schorzeniem odczuwa trzaskanie palca podczas jego ruchów, czemu może towarzyszyć ból u podstawy tego palca. W bardziej zaawansowanych przypadkach ruch palca może być zablokowany, czyli jego wyprost lub zgięcie niemożliwe do wykonania. Dolegliwości są najbardziej dokuczliwe rano po przebudzeniu, ale często utrudniają funkcjonowanie ręki przez cały dzień. Przyczyną tego jest pogrubienie ścięgna, czyli sznurka, którego ruch zapewnia zgięcie palca. Zgrubienie to, przeciskając się przez tunel – pochewkę ścięgna – przeskakuje, powodując opisane objawy.

Schorzenie to jest relatywnie częste i głównie występuje u kobiet w średnim wieku i osób chorujących na cukrzycę. Najczęściej dotyczy palca serdecznego i kciuka. Występuje również u niemowląt i małych dzieci – wtedy najczęściej dotyczy kciuka.

Po wystąpieniu pierwszych objawów dość skuteczne jest leczenie nieoperacyjne. Jednorazowa iniekcja długodziałającego sterydu daje całkowite ustąpienie problemu lub czasową ulgę od uciążliwych dolegliwości. Kiedy nie przynosi to zamierzonych rezultatów, należy przeprowadzić niewielką operację polegającą na uwolnieniu ścięgna poprzez przecięcie fragmentu pochewki tego ścięgna.

Zespół cieśni nadgarstka – objawy i leczenie

Największym problemem pacjentów cierpiących na zespół kanału nadgarstka są uciążliwe drętwienia i ból palców ręki. Najczęściej są to palce od kciuka do serdecznego, ale może to dotyczyć tylko niektórych z nich. Uciążliwość objawów wiąże się z ich nocnym występowaniem, co budzi w nocy lub rano. Częstą skargą są również zaburzenia czucia tych palców, co często objawia się wypadaniem trzymanych przedmiotów z ręki.

Choroba należąca do neuropatii uciskowych – to znaczy, że jeden z największych nerwów naszego organizmu – nerw pośrodkowy – jest przewlekle uciśnięty na poziomie nadgarstka. Najczęściej chorobą tą są dotknięte kobiety oraz osoby wykonujące prace ręczne – maszynistki, prowadzący linie produkcyjne, szwaczki. Przyczyną są powtarzające się jednakowe ruchy palców i nadgarstka. Bardziej narażone są również kobiety w ciąży oraz osoby chorujące na reumatoidalne zapalenie stawów, choroby hormonalne, metaboliczne (np. cukrzyca) czy autoimmunologiczne.

Diagnostyka obejmuje przede wszystkim badania kliniczne i badanie przewodnictwa nerwowego (EMG). Pozostałe badania (USG, MRI) są mniej użyteczne. Jeśli diagnoza zostanie potwierdzona, najskuteczniejszym leczeniem jest leczenie operacyjne, czyli chirurgiczne uwolnienie nerwu w miejscu ucisku przez przecięcie więzadła, które go uciska.

Ganglion – czym jest torbiel galaretowata?

Ganglion jest guzkiem, który najczęściej występuje w obrębie nadgarstka, ale może również występować w innych okolicach ciała. Wewnątrz ganglionu znajduje się galaretowaty płyn. Dolegliwość ta nie powoduje rozwoju nowotworu, ale może doprowadzić do ograniczenia ruchomości stawów, przysparza dolegliwości bólowe oraz uczucie dyskomfortu. Ganglion występuje częściej u kobiet, zazwyczaj między 20. a 40. rokiem życia. Mimo że przyczyna ganglionu nie jest znana, często nadmierna produkcja płynu w stawach może być spowodowana przeciążeniami, urazami, zapaleniem ścięgien, zapaleniami torebek stawowych.

Diagnostyka tej choroby powinna obejmować badanie kliniczne oraz badania dodatkowe: USG, zdjęcie radiologiczne – celem wykluczenia innych przyczyn, MRI – pozwala odróżnić ganglion od innych chorób, np. zapalenia stawów, martwicy kości łódeczkowatej, innych zmian guzowatych.

Objawy ganglionu to zmiana guzowata wypełniona płynem galaretowatym. Niekiedy powiększa się i maleje w zależności od wysiłku lub przeciążeń. Ganglion może zniknąć samoistnie, po leczeniu nieoperacyjnym (aspiracji płynu i podaniu kortykosteroidów do torbieli). Kiedy te metody zawiodą, można spróbować leczenia operacyjnego.

Choroba de Quervaina – kciuk matki

Choroba de Quervaina objawia się bólem podczas ruchów kciuka po stronie zewnętrznej, co znacznie utrudnia sprawne funkcjonowanie ręki. Mogą niepokoić objawy takie jak stopniowo narastające bóle okolicy podstawy kciuka z promieniowaniem w kierunku nadgarstka/przedramienia. Przyczyną jest zapalenie pochewki lub błony maziowej ścięgien pierwszego przedziału prostowników (odwodziciela długiego kciuka oraz prostownika krótkiego kciuka). Choroba ta ma charakter przeciążeniowy – może być efektem kumulacji licznych urazów wywołanych przeciążeniami kciuka podczas powtarzanych wielokrotnie ruchów z jego użyciem.

Często spotyka się ją wśród kobiet pielęgnujących małe dzieci, na skutek ich częstego podnoszenia. Jest to na tyle powszechna przypadłość u mam, że chorobę czasami nazywa się potocznie kciukiem matki. Poza tym w grupie ryzyka znajdują się osoby używające w pracy rąk i wykonujące powtarzalne ruchy, np. piszące na komputerze.

W diagnostyce decydujące znaczenie ma badanie kliniczne przez lekarza. W razie wątpliwości rozszerza się diagnostykę i wykonuje badania dodatkowe takie jak USG lub zdjęcie radiologiczne. Bardzo często dolegliwości ustępują samoistnie po wyeliminowaniu czynnika sprawczego. Jeśli nie, wprowadza się inne metody leczenia nieoperacyjnego – ortezy unieruchamiające kciuk, fizykoterapia, iniekcje kortykosteroidami. Jeśli i to nie skutkuje, niewielki zabieg operacyjny polegający na częściowym przecięciu pochewki wspomnianych ścięgien uwalnia od bólu.

Źródła:

1. Kruczyński J., Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
2. Dziak A., Tayara S., Urazy i uszkodzenia w sporcie, Wydawnictwo Kasper, Kraków 2001.
3. Widuchowski W., Widuchowski J., Artroskopia stawu kolanowego, Medsportpress, Warszawa 2017.

Najczęściej zadawane pytania

Czym są drobne zabiegi ortopedyczne ambulatoryjne?

To niewielkie procedury wykonywane w gabinecie przychodni, bez hospitalizacji – pacjent wraca do domu bezpośrednio po zabiegu.

Jakie schorzenia kwalifikują się do małych zabiegów ortopedycznych?

Najczęściej są to palec trzaskający, zespół cieśni nadgarstka, ganglion oraz choroba de Quervaina – dolegliwości związane z przeciążeniem ścięgien i nerwów.

Czy drobne zabiegi ortopedyczne są bolesne?

Większość zabiegów wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym i wiąże się z minimalnym dyskomfortem – czas trwania procedury jest bardzo krótki.

Kiedy konieczne jest leczenie operacyjne zamiast nieoperacyjnego?

Leczenie operacyjne wdraża się wówczas, gdy iniekcje sterydowe, fizykoterapia i ortezy nie przynoszą oczekiwanej poprawy po kilku tygodniach terapii.