Jak się przygotować do testu na SIBO?

Co to jest SIBO i jak wpływa na zdrowie?

Przewód pokarmowy zawiera niemal 1011–1012 bakterii w 1 g treści jelitowej, przy czym ich ilość jest różna na poszczególnych odcinkach przewodu pokarmowego. Najmniej bakterii występuje w żołądku, a ich liczba wzrasta w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Bakterie te stanowią prawidłową florę przewodu pokarmowego i pełnią wiele kluczowych funkcji, m.in. troficzne, metaboliczne i ochronne. Odpowiadają za fermentację niestrawionych węglowodanów do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (te natomiast są głównym źródłem energii dla kolonocytów), produkcję witamin z grupy K i B oraz stymulację układu odpornościowego.

Zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego (SIBO) jest heterogennym zespołem manifestującym się wzrostem liczby i/lub nietypowym rodzajem bakterii w jelicie cienkim. W patogenezie schorzenia pod uwagę bierze się takie nieprawidłowości, jak: zaburzenia sekrecji kwasu solnego, zaburzenia wydzielania enzymów trzustkowych, zaburzenia immunologiczne i nieprawidłowości przewodu pokarmowego. Problem częściej dotyczy pacjentów zmagających się z celiakią, chorobą Leśniowskiego-Crohna, zespołem krótkiego jelita, marskością wątroby. Jednak dokładne przyczyny SIBO wciąż nie zostały poznane.

Każda osoba zmagająca się z problemami gastrycznymi powinna więc wiedzieć, co to jest test SIBO, dlaczego warto go robić i jak się do niego przygotować. Nieleczona choroba może mieć wiele negatywnych konsekwencji zdrowotnych, w tym tych o charakterze utrwalonym.

Rodzaje testów na SIBO - wszystko, co warto wiedzieć

Współcześnie złotym standardem rozpoznania SIBO jest badanie mikrobiologiczne treści jelita cienkiego i stwierdzenie liczby bakterii powyżej 105 w 1 g lub 1 ml treści jelitowej. Inwazyjność badania ogranicza jednak zastosowanie tej metody. Pozostałymi cenionymi badaniami diagnostycznymi wykorzystywanymi w diagnostyce omawianego schorzenia są: testy oddechowe z substancjami zawierającymi znakowany węgiel, wodorowe testy oddechowe z laktulozą, glukozą lub laktozą, a także inne, np. test z p-aminobenzenem.

Odpowiedni dobór testu na SIBO zawsze jest indywidualny. Decyduje o tym lekarz prowadzący (zwykle gastroenterolog) na podstawie wywiadu zdrowotnego, występujących u pacjenta objawów oraz ewentualnych wynikach innych badań, w tym krwi i gastroskopii.

Test na SIBO najlepiej wykonać w laboratorium, wówczas mamy pewność, że wyniki będą najbardziej miarodajne. Jednak z wielu indywidualnych względów niektórzy poszukują zestawów testowych do wykonania w domu, co jest całkowicie możliwe. Współcześnie z łatwością zakupić można wysyłkowe zestawy testu wodorowego. Również one wymagają odpowiedniego przygotowania.

Jak przygotować się do testu na SIBO?

Jeśli planowany jest test SIBO, przygotowanie powinno być szczególnie staranne, ponieważ nietrudno o zakłamanie wyników badań. Przede wszystkim należy zadbać o przygotowanie dietetyczne, o czym nieco więcej poniżej. Dodatkowo na kilka godzin przed testem należy unikać znacznego wysiłku fizycznego, zaś bezpośrednio przed nim należy dokładnie umyć zęby i język, aby usunąć resztki jedzenia, które mogą wpłynąć na wyniki testu. Miesiąc przed testem nie należy przyjmować antybiotyków. Na 2 tygodnie przed badaniem należy zaprzestać przyjmowania inhibitorów pompy protonowej i środków przeczyszczających. Tydzień przed badaniem zaprzestać przyjmowania probiotyków i wszelkich suplementów wpływających na przewód pokarmowy.

Co jeść, a czego unikać przed wykonaniem badania SIBO?

Jak się przygotować do testu SIBO od strony dietetycznej? Przed przystąpieniem do testu oddechowego wodorowego pacjent powinien przez co najmniej 14 godzin pozostać na czczo. W tym czasie nie powinien pić nic z wyjątkiem wody (niegazowanej). Ponadto w dniu poprzedzającym badanie na SIBO należy unikać:

• produktów zawierających węglowodany złożone (dozwolone: biały ryż i komosa ryżowa);
• białego pieczywa pszennego 
• produktów mlecznych zawierających laktozę (w tym mleka);
• soków;
• produktów wysokobłonnikowych (opóźniają wydzielanie wodoru);
• produktów wzdymających: cebuli, czosnku, kapusty, nasion roślin strączkowych lub jakichkolwiek warzyw marynowanych.

Chcąc dowiedzieć się dokładnie, co jest możliwe do spożycia, najlepiej skonsultować się z lekarzem zlecającym badanie. Ostatni posiłek w dzień poprzedzający test nie powinien być zbyt duży i zawierać błonnika (posiłek niskoresztkowy). Na 12 godzin przed rozpoczęciem diagnostyki rekomenduje się zaprzestać palenia tytoniu i żucia gumy.

Przygotowanie do badania na SIBO - podsumowanie

W dzisiejszych czasach dużą popularnością cieszy się test SIBO, co to jest, jak się do tego przygotować i dlaczego warto, o tym wszystkim z pewnością bardziej szczegółowo poinformuje lekarz prowadzący. Pacjent powinien też wiedzieć, ile kosztuje test SIBO - prywatnie jest to koszt z reguły około 300 zł. Leczenie SIBO obejmuje złagodzenie objawów poprzez eliminację rozrostu bakterii, utrzymanie remisji oraz korygowanie niedoboru witaminy B12 i innych powiązanych niedoborów żywieniowych. Jest to jednak możliwe dopiero po wnikliwej i trafnej diagnostyce problemu.

Oprócz wyżej wymienionych testów lekarz może zalecić badanie krwi celem rozpoznania niedoboru witamin. Pozwoli to zmodyfikować podstawową dietę lub wdrożyć odpowiednią suplementację. Może też zalecić analizę stolca w celu wykrycia złego wchłaniania tłuszczu. W niektórych przypadkach konieczne staje się dodatkowe wykonanie badań obrazowych, takich jak RTG, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Rolą diagnostyki obrazowej jest wykrywanie nieprawidłowości strukturalnych jelita.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest SIBO?

SIBO to zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego, w którym dochodzi do zwiększenia liczby lub zmiany rodzaju bakterii w jelicie cienkim. Może to prowadzić do zaburzeń pracy układu pokarmowego.

Jakie są rodzaje testów na SIBO?

W diagnostyce stosuje się przede wszystkim testy oddechowe, w tym wodorowe testy z laktulozą, glukozą lub laktozą. Złotym standardem jest badanie mikrobiologiczne treści jelita cienkiego, jednak jest ono rzadziej wykonywane ze względu na inwazyjność.

Jak przygotować się do testu SIBO?

Przed badaniem należy odstawić antybiotyki (miesiąc wcześniej), inhibitory pompy protonowej i środki przeczyszczające (2 tygodnie wcześniej) oraz probiotyki (tydzień wcześniej). Przed testem należy również unikać wysiłku fizycznego i zadbać o higienę jamy ustnej.

Co jeść przed badaniem SIBO?

Na 14 godzin przed testem należy być na czczo i pić tylko wodę niegazowaną. Dzień wcześniej należy unikać produktów bogatych w błonnik, nabiału z laktozą, warzyw wzdymających, soków oraz węglowodanów złożonych.

Czy test SIBO można wykonać w domu?

Tak, dostępne są wysyłkowe zestawy do wykonania testu wodorowego w domu. Niezależnie od miejsca wykonania badania, kluczowe jest prawidłowe przygotowanie, aby wynik był wiarygodny.

Źródła:

1. Medycyna Praktyczna, Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitocienkie/80685,zespol-rozrostu-bakteryjnego (dostęp 18.06.2026).
2. Medycyna Praktyczna, Wodorowe testy oddechowe – kiedy je wykonać i jak się do nich przygotować?, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/168453,wodorowe-testy-oddechowe (dostęp 18.06.2026).
3. Podyplomie.pl, Zaburzenia wchłaniania jelitowego – zasady diagnostyki i leczenia, https://podyplomie.pl/czasopisma/medycyna-po-dyplomie/2022/02/zaburzenia-wchlaniania-jelitowego-zasady-diagnostyki-i-leczenia (dostęp 18.06.2026).