Kolonoskopia – dlaczego przygotowanie do badania jest tak ważne?

Spis treści:

• Czym jest kolonoskopia i w jakim celu się ją wykonuje?
• Kiedy należy wykonać kolonoskopię?
• Dlaczego prawidłowe przygotowanie do kolonoskopii jest tak ważne?
• Jak się przygotować do kolonoskopii krok po kroku?
• Jak się ubrać na kolonoskopię?
• FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czym jest kolonoskopia i w jakim celu się ją wykonuje?

Kolonoskopia to podstawowe i zarazem najdokładniejsze badanie obrazowe, służące do rozpoznawania nieprawidłowości i chorób jelita grubego. W trakcie przeprowadzania badania lekarz gastroenterolog dokładnie ocenia powierzchnię błony śluzowej jelita przy pomocy endoskopu. W przypadku stwierdzenia podejrzanych zmian możliwe jest bezbolesne pobranie wycinków śluzówki do celowanego badania histopatologicznego lub natychmiastowe usunięcie polipów.

Kiedy należy wykonać kolonoskopię?

Profilaktyczną kolonoskopię powinna wykonywać rutynowo każda osoba po 50. roku życia (lub wcześniej, jeśli w rodzinie występowały nowotwory układu pokarmowego). W Salve w Łodzi możesz wykonać ją bezpłatnie w ramach Programu Badań Przesiewowych Ministerstwa Zdrowia, w ramach NFZ oraz komercyjnie.

Zabieg ten w naszych placówkach wykonywany jest zarówno w znieczuleniu ogólnym (sedacja), jak i bez głębokiego znieczulenia (wówczas zawsze stosujemy żel chłodzący, by maksymalnie zmniejszyć dyskomfort w trakcie badania).

Dlaczego prawidłowe przygotowanie do kolonoskopii jest tak ważne?

Aby endoskopia przebiegła sprawnie i bezboleśnie, należy dokładnie i rygorystycznie stosować się do zaleceń lekarza. Biorąc pod uwagę samo przygotowanie do kolonoskopii, ma ono tylko jeden nadrzędny cel: idealne oczyszczenie jelita z resztek pokarmowych. Pozwala to specjaliście na wyraźne uwidocznienie ścianek narządu, skuteczne przeprowadzenie badania, a także znaczne ograniczenie dyskomfortu pacjenta.

W sytuacji, gdy jelito nie jest odpowiednio oczyszczone, lekarz poprzez kamerę może nie wykryć wszystkich drobnych zmian (np. wczesnych polipów). W skrajnych przypadkach źle przeprowadzone przygotowanie do kolonoskopii skutkuje tym, że badanie musi zostać przerwane i przełożone na inny, późniejszy termin.

Jak się przygotować do kolonoskopii krok po kroku?

Wielu pacjentów stresuje się wizytą w klinice i zadaje sobie pytanie: jak się przygotować do kolonoskopii, by wszystko poszło sprawnie? Oto najważniejsze kroki, o których musisz pamiętać przed zabiegiem:

• Badania krwi: Jeśli zabieg będzie odbywać się w znieczuleniu ogólnym, konieczne jest wcześniejsze wykonanie badań laboratoryjnych: morfologii oraz oznaczenia poziomu potasu i sodu (elektrolity).
• 10 dni przed badaniem: Po uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym, odstaw leki rozrzedzające krew (np. salicylany takie jak Polocard czy Acard, kumarynę, tiklopidynę, klopidogrel).
• 5 dni przed badaniem: Zastosuj dietę ubogoresztkową. Możesz spożywać: ziemniaki, makaron, czysty bulion, biały chleb, gotowane lub smażone mięso i ryby, przecedzone soki, herbatę, niegazowane napoje. Nie powinieneś spożywać: produktów zawierających pestki, nasiona i ziarna (np. pieczywo pełnoziarniste, pomidory, truskawki, maliny, winogrona itp.), tłustych potraw, mleka i przetworów mlecznych oraz gazowanych napojów.
• 24 h przed badaniem: Przejdź na ścisłą dietę płynną. Możesz spożywać: wodę niegazowaną, przecedzony bulion, jasną herbatę, miętę, rumianek, jasne przecedzone soki (bez miąższu). Nie powinieneś spożywać: żadnych pokarmów stałych i półpłynnych, alkoholu, kawy oraz napojów gazowanych.
• W przeddzień badania (24 h przed): Rozpocznij przyjmowanie specjalnego preparatu oczyszczającego jelito grube (np. CitraFleet lub Moviprep), który zapisze Ci lekarz i który możesz zakupić na receptę w aptece. Stosuj go ściśle z ulotką.
• W dniu badania: Należy bezwzględnie powstrzymać się od jedzenia (należy być na czczo). Dozwolone jest picie czystej, niegazowanej wody (najpóźniej do 2 godzin przed zabiegiem).

Uwaga: Pacjenci chorujący na cukrzycę oraz kobiety ciężarne i matki karmiące piersią powinny dodatkowo i indywidualnie skonsultować z lekarzem swój sposób przygotowania do badania jelit.

Jak się ubrać na kolonoskopię?

Zastanawiasz się, jak się ubrać na kolonoskopię, by czuć się w pełni swobodnie? Udając się na badanie, nie musisz ubierać się w żaden specjalny sposób. Załóż po prostu wygodną, luźną odzież (np. dresy, koszulkę), którą łatwo się zdejmuje i zakłada w szatni. Nie musisz martwić się o swoją prywatność – przed samym zabiegiem w gabinecie otrzymasz specjalne, jednorazowe spodenki z rozcięciem z tyłu, zapewniające możliwie największe poczucie intymności i komfortu.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czy kolonoskopia w znieczuleniu miejscowym bardzo boli?

Zabieg może wywoływać uczucie rozpierania i wzdęcia w brzuchu (na skutek wtłaczania powietrza), jednak u większości pacjentów nie jest on silnie bolesny, a żel znieczulający niweluje dolegliwości w obrębie samego odbytu.

Ile trwa badanie jelita grubego?

Samo badanie endoskopowe trwa zazwyczaj od 15 do 40 minut, jednak należy doliczyć czas na przygotowanie w gabinecie oraz ewentualne wybudzanie po znieczuleniu ogólnym.

Kiedy po kolonoskopii mogę normalnie zjeść?

Jeśli zabieg przebiegł bez powikłań, po wyjściu z gabinetu można wrócić do normalnej, lekkostrawnej diety. Należy jednak unikać potraw ciężkostrawnych przez około dobę po badaniu, by nie obciążać podrażnionego jelita.

Źródła

1. Konturek S.J. (red.), Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
2. Szczeklik A., Gajewski P. (red.), Interna Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023.
3. Reguła J., Rupiński M., Kraszewska E. (red.), Kolonoskopia. Kompendium, Medycyna Praktyczna, Kraków 2015.