Naskórkowy test płatkowy

Spis treści

• Czym jest alergia kontaktowa?
• Jakie są najczęstsze objawy alergii kontaktowych?
• Czym są alergeny kontaktowe?
• Jak przebiega rozpoznanie wyprysku kontaktowego?
• Na czym polegają testy płatkowe (testy alergiczne na plecach)?
• Jakie są przeciwwskazania do wykonania testów płatkowych?
• Gdzie wykonać testy skórne płatkowe w Łodzi?
• FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czym jest alergia kontaktowa?

Alergia kontaktowa to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami (zwykle są to substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Przyczyny prowadzące do powstania kontaktowych zmian skórnych są różne. Mogą być związane bezpośrednio z alergią na alergeny kontaktowe lub powstawać dopiero pod wpływem dodatkowego czynnika np. światła słonecznego.

Jakie są najczęstsze objawy alergii kontaktowych?

• przewlekłe, swędzące zmiany skórne;
• wyprysk atopowy w postaci zaczerwienienia, łuszczenia się i suchości skóry;
• alergiczne kontaktowe zapalenie skóry;
• wyprysk w postaci świądu i pęcherzyków skórnych na skórze dłoni oraz stóp;
• łojotokowe zapalenie skóry;
• fotodermatozy, czyli zmiany skórne pojawiające się na częściach ciała, które poddane były ekspozycji na słońce (promieniowanie UV).

Czym są alergeny kontaktowe?

Alergenów, które mogą wywoływać kontaktowe reakcje skórne, jest bardzo dużo. Częstymi alergenami odpowiedzialnymi za powstanie wyprysku kontaktowego są nikiel, składniki perfum czy chemikalia użyte do produkcji odzieży czy butów, a nawet leki stosowane na skórę. Jak zatem sprawdzić, na co jesteśmy uczuleni?

By to zdiagnozować, należy udać się do lekarza alergologa, który zazwyczaj zaczyna rozpoznanie od szczegółowego wywiadu i obserwacji objawów – oczywiście jeśli w danej chwili one występują. W trakcie rozmowy lekarz może pytać m.in. o występowanie alergii w rodzinie (predyspozycje do choroby są dziedziczne) oraz o okoliczności pojawienia się symptomów. Następnie, w celu potwierdzenia wstępnego rozpoznania, lekarz może zlecić przeprowadzenie badań dodatkowych. Testy płatkowe skórne są obecnie najbardziej uznaną metodą diagnostyki alergii kontaktowej.

Jak przebiega rozpoznanie wyprysku kontaktowego?

Podstawą skutecznego leczenia alergii kontaktowej jest prawidłowe wykrycie alergenu. Jego rozpoznanie zawsze powinno być potwierdzone dodatnimi wynikami z kliniki. Odpowiednio dobrany test płatkowy pomoże nie tylko potwierdzić wstępną diagnozę alergologa, ale także dokładnie określić, które substancje danego pacjenta uczulają i w jakim stopniu alergia jest nasilona. Dzięki wynikowi testu możliwe jest wskazanie konkretnego alergenu, którego należy unikać, jak również precyzyjne dobranie leków, ich dawki oraz czasu leczenia.

Na czym polegają testy płatkowe (testy alergiczne na plecach)?

Naskórkowe testy płatkowe (potocznie często określane przez pacjentów jako testy alergiczne na plecach) są wykonywane bezpośrednio na skórze pleców. Zestaw składa się zwykle z dwóch plastrów samoprzylepnych zawierających po 12 płatków na różne substancje chemiczne (wielu pacjentów pyta w aptekach o plastry alergiczne na plecy – używa się ich właśnie podczas tych testów pod okiem specjalisty). Lekarz nakłada na plaster alergen w postaci pasty i nakleja go na 48 godzin na skórę pleców.

W czasie gdy na skórze pleców naklejone są plastry, pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku. Ponadto nie zaleca się brać prysznica, aby nie zamoczyć plastrów. Pierwszy odczyt wyniku testu odbywa się przy zdjęciu plastrów, czyli po 48 godzinach. Po raz drugi stan skóry pleców sprawdza się po 72 godzinach. Ze względu na fakt, że niektóre substancje dają w miejscu kontaktu ze skórą spóźnioną reakcję alergiczną, odczyt na plecach sprawdza się ponownie po 96 godzinach od naklejenia alergenu.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania testów płatkowych?

• choroba (przeziębienie, gorączka, kaszel);
• zmiany na skórze o charakterze trądziku, ogniska zapalne w miejscu nałożenia plastrów;
• przyjmowanie leków przeciwalergicznych, antybiotyku, układowych glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych, cytostatyków (ewentualne odstawienie ww. leków przed wykonaniem testów płatkowych należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem);
• korzystanie w ciągu ostatnich 3-4 tygodni z solarium, świeża opalenizna.

Jeżeli pacjent w ostatnim czasie przebył jakiekolwiek choroby, powinien powiadomić o tym lekarza bądź pielęgniarkę przed rozpoczęciem badania.

Gdzie wykonać testy skórne płatkowe w Łodzi?

Testy skórne płatkowe należy wykonywać w dedykowanych do tego placówkach. Do takich ośrodków należy Poradnia Alergologiczna Salve w Łodzi, gdzie przeprowadzane są również inne rodzaje testów alergicznych, takie jak testy skórne punktowe czy testy z krwi.

Sprawdź również jak wyglądają testy alergiczne innego rodzaju.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czy testy płatkowe są bolesne?

Nie, badanie jest całkowicie bezbolesne i bezinwazyjne. Polega wyłącznie na zewnętrznym naklejeniu na skórę pleców plastrów nasączonych niewielką ilością alergenów, które nosi się przez 48 godzin.

Czy w trakcie noszenia plastrów można normalnie się myć?

Przez pierwsze 48 godzin od nałożenia plastrów kategorycznie nie zaleca się moczenia pleców (w tym brania pełnego prysznica czy kąpieli w wannie), ponieważ zamoczenie lub odklejenie plastrów zaburzy prawidłowe wyniki testu.

Ile trwa pełna diagnoza przy użyciu testów płatkowych?

Proces diagnostyczny trwa zazwyczaj kilka dni. Pierwszy odczyt ma miejsce po zdjęciu plastrów (po upływie 48 godzin), a kolejne wizyty kontrolne wyznaczane są najczęściej po upływie 72 i 96 godzin w celu uchwycenia tzw. reakcji opóźnionych.

Źródła

1. Kruszewski J. (red.), Alergologia w praktyce klinicznej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
2. Śpiewak, R. (2014). Alergia kontaktowa i alergiczny wyprysk kontaktowy. Alergologia Polska-Polish Journal of Allergology, 1(4), 150-157.
3. Obtułowicz K. (red.), Alergologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.