Jaką rolę pełni lekarz rodzinny w opiece nad rodziną?
Lekarz POZ działa w ramach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych na podstawie umowy z NFZ. Rozpoznaje choroby i leczy je, a w razie potrzeby kieruje pacjentów na badania diagnostyczne, zabiegi, do lekarzy specjalistów. Do obowiązków lekarza POZ należą m.in. promocja zdrowia i profilaktyki (np. chorób układu krążenia), porady patronażowe, badania bilansowe dzieci i młodzieży oraz wystawianie orzeczeń i zaświadczeń o stanie zdrowia.
Mówiąc w skrócie, głównym zadaniem lekarza podstawowej opieki zdrowotnej jest ocena stanu zdrowia pacjenta na podstawie przeprowadzonego wywiadu i obserwacji, uzupełniona odpowiednimi badaniami w razie potrzeby . Taki lekarz nierzadko ma pod opieką całe rodziny - zajmuje się małymi dziećmi, później nadzoruje ich prawidłowy rozwój i dorastanie, leczy choroby w każdym wieku, po latach może badać i leczyć kolejne pokolenie.
Dlaczego ciągłość leczenia ma znaczenie?
Idealnym rozwiązaniem jest rozpoczęcie i kontynuacja leczenia u jednego lekarza, bez konieczności ciągłej zmiany specjalisty. Wszystko dlatego, że taki lekarz zajmował się diagnostyką pacjenta, ma dostęp do wszystkich badań, na bieżąco obserwował progresję lub regresję choroby, wie, jakie leki i w jakich dawkach przyjmował pacjent przez lata . Nie trzeba na każdej wizycie od nowa tłumaczyć problemu i wymieniać, jakie leczenie było wdrożone.
To nie tylko ogromnie wygodne, ale i praktyczne . Nie traci się dużo czasu na wizycie kontrolnej, lekarz bez problemu wypisuje kolejne recepty na kontynuację farmakoterapii, a jeśli to potrzebne, kieruje na dodatkowe badania, do których również ma dostęp.
Profilaktyka i szybka diagnostyka
Lekarz rodzinny zajmuje się zarówno profilaktyką, jak i szybką diagnostyką problemów zdrowotnych. Profilaktyka może obejmować :
szczepienia ochronne już od pierwszych miesięcy życia;
badania przesiewowe i profilaktyczne - np. kontrola ciśnienia tętniczego, podstawowe badania krwi, ocena masy ciała i BMI;
kontrolę czynników ryzyka i profilaktykę chorób przewlekłych, zwłaszcza jeśli pacjent znajduje się w grupie ryzyka;
edukację zdrowotną - np. rozmowy o ryzyku chorób przewlekłych, wyjaśnianie konsekwencji stosowania używek, zwiększanie świadomości z zakresu życia seksualnego, rozmowy dotyczące znaczenia diety i ruchu na zdrowie;
bilanse zdrowia dzieci.
Może zajmować się diagnostyką i leczeniem między innymi:
grypy i przeziębienia;
infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych, np. zapalenia zatok, zapalenia oskrzeli, zapalenia zatok;
chorób wirusowych u dzieci - takich jak np. świnka, odra, ospa wietrzna, różyczka;
chorób infekcyjnych - np. zapalenie ucha, angina, opryszczka;
zaburzeń metabolicznych - np. cukrzyca, otyłość, zaburzenia lipidowe;
niektórych chorób układu krążenia - np. nadciśnienie tętnicze, niektóre przypadki choroby niedokrwiennej serca;
problemów skórnych - np. trądzik, infekcje skóry, oparzenia, owrzodzenia, odleżyny;
schorzeń narządu ruchu - np. dyskopatia, choroba zwyrodnieniowa stawów, bóle kręgosłupa;
chorób przewodu pokarmowego - np. refluks, zgaga, niestrawność, biegunki.
Często musi jednak współpracować z innymi specjalistami . Na przykład cukrzycę może leczyć wspólnie z lekarzem diabetologiem, zaś przy leczeniu dyskopatii nierzadko współpracuje z neurologiem, ortopedą lub fizjoterapeutą.
Koordynacja leczenia w różnych specjalizacjach
Kiedy potrzebne jest skierowanie do specjalisty i dlaczego lekarz rodzinny potrzebuje nierzadko współpracy z tym specjalistą? W medycynie wyszczególnia się mnóstwo różnych chorób, a dotyczą one wielu układów organizmu. Nie sposób znać wszystkie te patologie, dlatego powstały specjalizacje . Dla przykładu lekarz urolog zajmuje się schorzeniami układu moczowego, lekarz endokrynolog leczy zaburzenia hormonalne, natomiast lekarz okulista zajmuje się wzrokiem.
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ma wykształcenie, wiedzę i doświadczenie we wstępnej diagnostyce i leczeniu wielu chorób, jednak jeśli jest to przypadek bardziej skomplikowany, powikłany czy rzadki, w pewnym momencie zabraknie mu wiedzy. Dlatego wówczas skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty w danym zakresie, który pokieruje dalszym leczeniem . Ma to na celu zapewnienie pacjentowi jak najlepszej opieki.
Opieka nad dziećmi i dorosłymi
Lekarz rodzinny zajmuje się zarówno profilaktyką, diagnostyką i leczeniem problemów zdrowotnych dzieci, jak i nastolatków czy pacjentów dorosłych. Dlatego jeśli znajdziemy dobrego i sprawdzonego lekarza, warto trzymać się go przez całe życie, o ile nie zmieniamy miejsca zamieszkania, co utrudniałoby wizyty. Taki lekarz, znając całą historię chorobową pacjenta od wczesnych etapów jego życia, może zapewnić bardziej kompleksową pomoc . Powstaje też więź między lekarzem a pacjentem, co ma kluczowe znaczenie dla samopoczucia pacjenta i poczucia opieki.
Jak wygląda opieka rodzin w Salve?
Podstawowa Opieka Zdrowotna w Łodzi w Salve, jako część systemu ochrony zdrowia, zapewnia zdrowym i chorym świadczenia w placówce usytuowanej najbliżej miejsca zamieszkania pacjenta. Świadczenia ukierunkowane są na promocję i profilaktykę zdrowotną, diagnostykę schorzeń, leczenie, zapobieganie lub ograniczanie niepełnosprawności, usprawnianie oraz pielęgnację i edukację zdrowotną .
Opieka rodzin może odbywać się zarówno w ramach wizyt osobistych w placówce, jak i teleporad . Teleporada to wygodna forma kontaktu z lekarzem bez wychodzenia z domu. W ramach świadczeń NFZ pacjent może skorzystać z konsultacji telefonicznej w godzinach pracy przychodni POZ. Wystarczy wcześniej umówić termin – lekarz oddzwoni o ustalonej porze.
Bibliografia:
POZ Łódź. Podstawowa Opieka Zdrotowna w Łodzi | Umów wizytę | Salve .
Centrala NFZ - Aktualności / Aktualności / Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – finansujemy zdrowie Polaków .
Jak może Ci pomóc lekarz POZ | pacjent.gov.pl .
Pytania i odpowiedzi
Jakie schorzenia leczy lekarz rodzinny?
Lekarz rodzinny zajmuje się diagnostyką i leczeniem wielu częstych problemów zdrowotnych, m.in. infekcji dróg oddechowych, chorób wirusowych i infekcyjnych, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, otyłości, zaburzeń lipidowych, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, problemów skórnych oraz schorzeń narządu ruchu. W razie potrzeby współpracuje z lekarzami innych specjalizacji.
Czy lekarz rodzinny może zlecić badania diagnostyczne?
Tak. Lekarz rodzinny może zlecić badania diagnostyczne, jeśli są potrzebne do oceny stanu zdrowia, rozpoznania choroby lub kontroli leczenia. Na podstawie wywiadu, badania Pacjenta i wyników badań decyduje również o dalszym postępowaniu.
Kiedy potrzebne jest skierowanie do specjalisty?
Skierowanie do specjalisty może być potrzebne, gdy problem zdrowotny wymaga bardziej szczegółowej diagnostyki lub leczenia w określonej dziedzinie medycyny. Lekarz rodzinny ocenia stan Pacjenta i w razie potrzeby kieruje go do odpowiedniego specjalisty, który prowadzi dalszą diagnostykę lub leczenie.