Eozynofile powyżej normy – najczęstsze przyczyny

Czym są eozynofile i jaką pełnią rolę?

Eozynofile (inaczej: granulocyty kwasochłonne) to komórki należące do grona krwinek białych, czyli leukocytów. W organizmie człowieka pełnią głównie funkcje obronne – chronią przed infekcjami i pomagają je zwalczać. Ich rolę można przedstawić następująco:

• zwalczanie pasożytów – uwalniają substancje, które mogą uszkadzać lub niszczyć pasożyty;
• uczestnictwo w reakcjach alergicznych – biorą udział w chorobach takich jak astma, alergiczny nieżyt nosa czy atopowe zapalenie skóry. Mogą zarówno nasilać stan zapalny, jak i pomagać go wygaszać;
• regulacja odpowiedzi immunologicznej – wydzielają cytokiny i inne cząsteczki, które wpływają na aktywność innych komórek odpornościowych;
• udział w gojeniu tkanek – mogą wspierać procesy naprawcze po uszkodzeniu tkanek.

Szacuje się, że eozynofile stanowią od 1 do 6% wszystkich krwinek białych w organizmie człowieka. Poziom tych komórek można ocenić na podstawie badań krwi, a dokładniej – morfologii krwi obwodowej.

Alergie jako najczęstsza przyczyna ich wzrostu

Jeśli mamy eozynofile wysokie, mogą one wskazywać na alergię – jedną z najczęściej diagnozowanych chorób cywilizacyjnych XXI wieku o podłożu immunologicznym. Podczas reakcji alergicznej układ odpornościowy aktywuje komórki produkujące cytokiny (szczególnie interleukinę 5), które pobudzają szpik kostny do wytwarzania i uwalniania eozynofili. Następnie eozynofile przemieszczają się do miejsc objętych stanem zapalnym, gdzie uwalniają substancje nasilające lub modulujące reakcję alergiczną.

Dokładne przyczyny alergii wciąż nie zostały poznane. Jednak wysoki poziom eozynofili może pojawić się w przebiegu każdego rodzaju alergii – wziewnej, pokarmowej, kontaktowej i innych. Bywa elementem diagnostycznym, choć nie tak istotnym, jak panele alergiczne i testy skórne.

Pasożyty i inne choroby zakaźne

Pasożyty są jedną z klasycznych przyczyn eozynofilii, ale nie wszystkie choroby zakaźne powodują wzrost eozynofili. Najczęściej związane z wysokim poziomem eozynofilii pasożyty to pasożyty tkankowe i robaki obłe, np. włośnica, glistnica, toksokaroza, schistosomatoza czy strongyloidoza. Warto podkreślić, że większość zakażeń bakteryjnych i wirusowych nie powoduje wzrostu eozynofili. Wręcz przeciwnie – podczas ostrej infekcji ich liczba często jest prawidłowa lub nawet obniżona.

Kiedy wynik wymaga dalszej diagnostyki?

Jeśli na wynikach badań krwi obserwujemy podwyższone eozynofile, kiedy warto rozszerzyć i kontynuować diagnostykę? Wskazaniami są zwłaszcza:

• ogólne złe samopoczucie;
• niepokojące objawy występujące u pacjenta – np. gorączka, bóle brzucha, duszności, zmiany skórne, objawy ze strony układu pokarmowego i inne;
• skrajnie wysoki poziom eozynofili;
• nieprawidłowości dotyczące również innych parametrów krwi;
• zdiagnozowane już choroby przewlekłe, by upewnić się, że wysoki poziom eozynofili nie świadczy o progresji tej choroby.

Zawsze warto skonsultować się z lekarzem zlecającym badania, by pokierował dalszym postępowaniem i w razie potrzeb zlecił badania dodatkowe.

Jak interpretować morfologię krwi?

Interpretacją wyników morfologii zawsze powinien zajmować się lekarz zlecający badania – bez względu na to, czy będzie to lekarz rodzinny (POZ), czy lekarz specjalista. Pod uwagę bierze się bowiem nie tylko sam fakt nieprawidłowych wyników, ale i ich dokładne wartości oraz korelacje względem siebie i objawy zgłaszane przez pacjenta. Najważniejsza zasada interpretacji jest taka, że pojedynczy parametr rzadko pozwala na postawienie diagnozy – wyniki należy oceniać łącznie oraz w kontekście objawów, wieku i stanu zdrowia.

W kontekście samych granulocytów kwasochłonnych rekomendowane przez laboratoria normy prezentują się następująco:

• do około 0,5 × 10⁹/l – zwykle zakres prawidłowy;
• 0,5–1,5 × 10⁹/l – łagodna eozynofilia;
• 1,5–5,0 × 10⁹/l – umiarkowana eozynofilia;
• powyżej 5,0 × 10⁹/l – ciężka eozynofilia.

Jeśli mamy wysokie eozynofile, normy zostały przekroczone, a mimo tego pacjent czuje się dobrze i nie zmaga się z żadnymi dolegliwościami, warto powtórzyć badanie.

Diagnostyka w Salve – kiedy warto pogłębić badania?

Badania diagnostyczne można wykonać w placówkach medycznych Salve. Doborem badanych parametrów może zająć się lekarz na wizycie, jednak równie dobrze pacjent może kupić jeden z gotowych już pakietów badań diagnostycznych, by samodzielnie wstępnie ocenić stan swojego zdrowia. Mimo tego później warto skonsultować te wyniki z lekarzem, jeśli wyjdą nieprawidłowo. Jest to podstawowe wskazanie do pogłębienia badań.

Laboratoria Salve wykorzystują do analizy próbek krwi najnowocześniejsze urządzenia i mikroskopy, przez co ryzyko błędów pomiarowych praktycznie nie występuje. Doświadczeni lekarze kompleksowo podchodzą do oceny stanu zdrowia pacjenta, jak również dobierają dalsze postępowanie – zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne, w razie potrzeby.

Bibliografia

1. Szczeklik A., „Choroby wewnętrzne”, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
2. Silverthorn D., „Fizjologia człowieka”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.