Jak przygotować się do badania krwi? 10 zasad, które wpływają na wiarygodność wyników

Dlaczego odpowiednie przygotowanie do badania krwi jest tak ważne?

Wiele czynników, nawet takich, które są naszą rutyną lub często je bagatelizujemy, może wpływać na zafałszowanie wyników badań krwi - może zostać wykryta patologia, której w rzeczywistości nie ma, jak również wynik dla konkretnego parametru może wyjść prawidłowo, pomimo że w organizmie rozwija się choroba. 

Jeśli chcemy uzyskać realną, rzetelną ocenę stanu zdrowia, należy odpowiednio się przygotować do zaplanowanych badań krwi. Takie przygotowania zaczynają się nierzadko już dzień wcześniej. 

Czy do badania krwi trzeba być na czczo?

Do wielu badań krwi należy podejść na czczo, jednak nie zawsze jest to wymagane. Najlepiej skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką wykonującą badanie i zapytać, czy w danym przypadku jest to wymagane. W innym razie przyjście na badania na czczo będzie najrozsądniejszym wyborem. Które badania wymagają pozostania na czczo? Najczęściej są to:

• glukoza na czczo;
• lipidogram;
• insulina;
• próby wątrobowe;
• krzywa cukrowa;
• niektóre markery metaboliczne;
• żelazo i ferrytyna.

Istnieją jednak badania, w których spożycie posiłku nie będzie przeciwwskazane. Są to między innymi:

• morfologia krwi;
• TSH;
• czynniki stanu zapalnego - OB i CRP;
• większość badań infekcyjnych.

Ile godzin nie należy jeść, jeśli wymagane jest stawienie się na czczo? Z reguły przyjmuje się, że około 8 godzin przed badaniem nie powinno się jeść. Oznacza to, że jeśli badanie zaplanowane jest na 8:00, ostatni posiłek powinien zostać spożyty najpóźniej przed północą. Oczywiście w dzień poprzedzający badanie krwi wszystkie posiłki powinny być raczej lekkostrawne, z ograniczeniem nadmiaru tłuszczy. 

Czy przed badaniem krwi można pić wodę?

Przed badaniem krwi można pić wodę, a co więcej - jest to wręcz zalecane. Picie wody w dużych ilościach pozwoli rozrzedzić nieco krew, przez co pielęgniarka nie będzie mieć problemu z wkłuciem się i pobraniem odpowiednio dużej dawki materiału do badań. To ważne zwłaszcza u osób, u których obserwuje się problem z wypływem krwi po wkłuciu w żyłę. 

W dniu badania dozwolona jest mineralna woda niegazowana. Należy natomiast unikać herbaty, kawy, soków, napojów słodzonych i alkoholu. 

Czy kawa, alkohol i papierosy mogą wpłynąć na wyniki badań?

Kawa, alkohol i papierosy mogą istotnie wpłynąć na wyniki badań krwi, dlatego zwykle zaleca się ich unikanie przed pobraniem. Kawa może chwilowo podnosić poziom glukozy, kortyzolu i ciśnienia, alkohol zaburza zwłaszcza próby wątrobowe i lipidogram, ale w pewnym stopniu ma negatywny wpływ na wszystkie inne parametry. Z kolei papierosy podnoszą poziom leukocytów, nasilają stany zapalne, zaburzają parametry sercowo-naczyniowe.

Czy aktywność fizyczna przed badaniem krwi ma znaczenie?

Po intensywnym wysiłku fizycznym może wzrastać poziom leukocytów, co zaburza wyniki morfologii. Zmienia się też poziom glukozy, krew jest zagęszczona, enzymy mięśniowe znacząco wzrastają. Obserwuje się ponadto zmiany w gospodarce hormonalnej, a markery stanu zapalnego mogą być chwilowo lekko podwyższone. Dlatego sugeruje się unikanie aktywności fizycznej w dniu badania oraz stawienie się do placówki 15-20 minut wcześniej, by posiedzieć chwilę w poczekalni, odpocząć i uspokoić tętno.

Jak przyjmowane leki wpływają na wyniki badań?

Niektóre leki mogą wpływać na zafałszowanie wyników badań krwi. Dla przykładu morfologia krwi może być zmieniona przez: leki przeciwzapalne, antybiotyki, chemioterapię, sterydy, z kolei leki hormonalne zmieniają wyniki parametrów endokrynologicznych. Jeśli pacjent przyjmuje leki na stałe, należy zapytać lekarza, czy wcześniej należy je odstawić. 

O której godzinie najlepiej wykonać badania laboratoryjne?

Większość badań laboratoryjnych należy wykonywać w godzinach porannych, dlatego też punkty poboru krwi pracują z reguły w godzinach 6:00-12:00. Wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia - rano wyniki są najbardziej wiarygodne i porównywalne. Dodatkowo większość badań wymaga pozostania 8–12 godzin bez jedzenia, więc rano jest to łatwiejsze do wykonania. 

Gdzie można wykonać badania laboratoryjne w Salve?

Badania laboratoryjne krwi można wykonać w placówkach medycznych Salve w Łodzi i w Warszawie. Pacjent zdecydować się można na analizę pojedynczych pakietów, jak również ma do wyboru liczne pakiety badań, w których zebrane przez specjalistów są najważniejsze parametry do konkretnej jednostki chorobowej. 

Laboratoria Salve to połączenie nowoczesnego zaplecza diagnostycznego z  doświadczeniem zespołu medycznego. Placówki gwarantują szeroki zakres badań dostępnych w jednym miejscu, co znacząco skraca proces diagnostyczny i ułatwia pacjentom dbanie o zdrowie. Dużym udogodnieniem jest możliwość wykonania badań bez skierowania oraz szybki dostęp do wyników online. 

Bibliografia

1. https://salve.pl/laboratoria-salve.
2. https://www.gov.pl/web/spzoz-mswia-glucholazy/jak-sie-przygotowac-do-badan-laboratoryjnych.
3. Solnica B., Dembińska-Kieć A., Naskalski J., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2022.