Jak wygląda operacja laparoskopowa na oddziale ginekologicznym i dlaczego jest mniej obciążająca dla Pacjentki?

Spis treści:

Na czym polega laparoskopia w ginekologii?

Przede wszystkim warto w ogóle wiedzieć, na czym polega laparoskopia ginekologiczna. To małoinwazyjny zabieg operacyjny (nie wymaga wykonywania dużych cięć, jak w metodach klasycznych), w którym lekarz ogląda i operuje narządy w jamie brzusznej i miednicy, korzystając z narzędzi wprowadzanych w docelowe miejsca, zakończonych elementem roboczym, kamerą i źródłem światła. 

Kamera odczytuje obrazy z wnętrza ciała pacjenta, które są następnie widoczne z dużą dokładnością na ekranie znajdującym się przed lekarzem. Dzięki temu specjalista wie, w którym miejscu się znajduje, jak prezentują się chore i zdrowe tkanki oraz co aktualnie robi. Laparoskop nie jest wprowadzany przez duże cięcie brzucha, lecz przez niewielkie nacięcia, długości około 1 cm.

Korzyściami operacji laparoskopowych są:

• mniejsze nacięcie i tym samym niewielka blizna, mała traumatyzacja tkanek pacjentki;
• mniejszy ból pooperacyjny oraz szybkie dochodzenie do sprawności i dobrego samopoczucia;
• krótszy pobyt w szpitalu;
• mniejsze ryzyko powikłań pooperacyjnych.

Pacjentki coraz chętniej decydują się właśnie na takie rozwiązanie. 

Jakie zabiegi wykonuje się tą metodą?

Za pomocą laparoskopów można wykonywać zarówno procedury diagnostyczne, jak i terapeutyczne w ginekologii. Do grona tych pierwszych zalicza się między innymi:

• diagnostykę przyczyn dolegliwości bólowych brzucha i miednicy mniejszej;
• diagnostykę zaawansowaną niepłodności;
• ocenę zmian w obrębie jajników, jajowodów, macicy;
• monitorowanie postępów leczenia;
• potwierdzenie lub wykluczenie endometriozy.

Z kolei popularnymi procedurami terapeutycznymi w ginekologii z użyciem laparoskopów są:

• usuwanie torbieli z jajników;
• usuwanie jajników;
• leczenie ciąży pozamacicznej;
• udrażnianie jajowodów;
• usuwanie mięśniaków macicy;
• usuwanie zrostów w obrębie miednicy mniejszej;
• leczenie ognisk endometriozy;
• usuwanie guzów i zmian nowotworowych;
• usuwanie macicy;
• usuwanie ognisk krwawienia lub zmian zapalnych.

To lekarz ginekolog decyduje, czy dana pacjentka kwalifikuje się do zabiegów laparoskopowych, czy jednak w jej przypadku niezbędna będzie metoda klasycznego, większego cięcia. Nie każdy problem zdrowotny da się bowiem wyleczyć laparoskopowo, choć jest to możliwe w znacznej większości przypadków. 

Jak przebiega operacja krok po kroku?

Operację laparoskopową w ginekologii można przedstawić w skrócie w kilku następujących krokach:

1. Przygotowanie pacjentki do zabiegu - analiza stanu zdrowia i problemu, z którym zgłasza się kobieta, wykonanie i interpretacja badań laboratoryjnych oraz obrazowych, zakwalifikowanie pacjentki do zabiegu laparoskopowego. Następnie miejsce ma przyjęcie pacjentki na oddział, założenie wenflonu oraz upewnienie się, że jest ona co najmniej 6 godzin na czczo;
2. Znieczulenie ogólne - większość zabiegów laparoskopowych przebiega w ogólnym znieczuleniu, a nie miejscowym, by zwiększać komfort kobiety;
3. Wykonanie niewielkich nacięć - najczęściej są to 2–4 nacięcia (0,5–1 cm), jedno zwykle w okolicy pępka, kolejne w miejscach umożliwiających lekarzowi optymalną pracę (zależnie od celu operacji);
4. Wprowadzenie gazu do brzucha - w jamę brzuszną pod skórę wtłacza się gaz, by lekko ją unieść i tym samym zwiększyć pole widzenia lekarza;
5. Wprowadzenie kamery do nacięć i laparoskopów (narzędzi pracy, np. zakończonych haczykami lub skalpelem);
6. Część właściwa, czyli wykonanie zaplanowanego zabiegu, np. usunięcia torbieli;
7. Zakończenie operacji - zszycie ran, zaaplikowanie pacjentce leków, wybudzenie jej.

Pobyt w szpitalu jest zwykle krótkotrwały, wynosi 1-2 dni. W tym czasie kobieta jest poddawana obserwacji. Personel medyczny upewnia się, że nie wystąpią żadne powikłania pooperacyjne. 

Dlaczego laparoskopia jest mniej obciążająca niż klasyczna operacja?

Metoda laparoskopowa wiąże się z koniecznością wykonania znacznie mniejszych cięć, co szybciej się goi, nie powoduje tak dużego krwawienia, jak ma to miejsce w metodzie klasycznej, jak również generuje mniejszą reakcję organizmu na uraz. Pooperacyjny stan zapalny jest mniejszy, co nie jest tak obciążające (traumatyczne) dla całego organizmu. 

Mniejsze otwarcie jamy brzusznej to mniejsze ryzyko zrostów, a więc i dolegliwości bólowych czy dyskomfortu w przyszłości. Kobieta może szybciej wrócić do pełnej sprawności i codziennych obowiązków. Co istotne, także pooperacyjny ból jest mniejszy i znacznie krótszy. 

Rekonwalescencja po zabiegach ginekologicznych

Do 1-2 dni po zabiegu ginekologicznym laparoskopowym kobieta może czuć się obolała i zmęczona, często trwa jeszcze jej pobyt na oddziale szpitalnym. W tym czasie przyjmuje kroplówkę lub leki zlecone przez lekarza. Po wypisie do domu powinna do 7 dni szczególnie się oszczędzać (unikanie dźwigania i współżycia z partnerem, przyjmowanie leków, zdrowa i lekkostrawna dieta, częsty odpoczynek). W tym czasie mogą pojawiać się plamienia i dolegliwości bólowe.

Po 7-10 dniach usuwane są szwy pooperacyjne, a rana jest już wygojona. Pacjentka może stopniowo wracać do codziennych aktywności, lecz nie mogą być one intensywne. Najlepiej unikać dźwigania, biegania i ciężkich prac do 2-3 tygodni, zależnie od tego, co było robione w trakcie operacji. Po tym czasie warto odwiedzić fizjoterapeutkę uroginekologiczną, która pokieruje dalszym procesem rehabilitacji i zmobilizuje pooperacyjne blizny. 

Bibliografia

1. Obrzut B., Limits of operative laparoscopy, Ginekologia Praktyczna, 4/2007.
2. Stojko R., Malinowski A., Baranowski W., Misiek M., Winkowska E., Pomorski M., Zimmer M., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące usunięcia macicy drogą pochwową i laparoskopową, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 3/2022.