Kiedy warto udać się do diabetologa?

W skrócie:

• Do diabetologa warto zgłosić się przy objawach sugerujących zaburzenia poziomu glukozy, takich jak wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, zmęczenie, napady głodu czy drżenie rąk.
• Konsultacja diabetologiczna jest wskazana zarówno przy podejrzeniu cukrzycy, jak i u osób z już rozpoznaną chorobą, które wymagają kontroli lub modyfikacji leczenia.
• W diagnostyce cukrzycy wykorzystuje się m.in. glukozę na czczo, hemoglobinę glikowaną (HbA1c) oraz doustny test tolerancji glukozy.
• Leczenie cukrzycy obejmuje przede wszystkim zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną, kontrolę masy ciała oraz – jeśli jest to konieczne – odpowiednio dobraną farmakoterapię.

Spis treści

• Jakie objawy mogą sugerować zaburzenia glikemii?
• Kiedy konieczna jest konsultacja diabetologiczna?
• Jakie badania warto wykonać?
• Jak wygląda leczenie i kontrola choroby?
• Opieka diabetologiczna w Salve - wszystko, co warto wiedzieć

Jakie objawy mogą sugerować zaburzenia glikemii?

Glikemia to inaczej wskaźnik określający aktualne stężenie glukozy (cukru) we krwi pacjenta. Prawidłowy poziom glikemii wynosi 70-99 mg/dl, a podejrzenie cukrzycy ma miejsce przy wynikach rzędu powyżej 126 mg/dl. Zaburzenia glikemii mogą kierować się w stronę hipoglikemii (zbyt niski poziom glukozy) oraz hiperglikemii (zbyt wysoki poziom cukru). Objawy typowe dla hipoglikemii to:

• napady głodu;
• drżenie rąk;
• zlewne, zimne poty;
• zawroty głowy;
• kołatanie serca;
• nagła bladość skóry;
• problemy z koncentracją;
• niepokój, rozdrażnienie;
• w zaawansowanych przypadkach - drgawki i utrata przytomności.

Z kolei objawy typowe dla hiperglikemii mogą być następujące:

• silne pragnienie;
• suchość w ustach;
• częste oddawanie moczu;
• zmęczenie i senność;
• bóle głowy;
• niewyraźne widzenie;
• sucha, ciepła skóra;
• nudności i wymioty.

U niektórych osób przy bardziej zaawansowanej i przedłużającej się hiperglikemii może wystąpić charakterystyczny, kwaśny, acetonowy zapach z ust.

Kiedy konieczna jest konsultacja diabetologiczna?

Konsultacja u lekarza diabetologa wskazana będzie zawsze wtedy, gdy podejrzewamy u siebie cukrzycę przez wzgląd na odczuwane objawy wymienione wyżej. Wskazaniem jest więc chęć rozpoczęcia diagnostyki, której celem będzie wykluczenie choroby lub jej potwierdzenie, a tym samym wdrożenie skutecznego leczenia. Ryzyko cukrzycy jest wyższe, gdy występuje ona u najbliższych członków rodziny, co także może być dodatkowym wskazaniem.

Konsultacja diabetologiczna jest wskazana również zawsze w przypadku pacjentów już zdiagnozowanych, leczących się na cukrzycę, gdy chcą oni zmienić leki lub dawkę (zawsze robi się to dopiero po konsultacji z lekarzem), pojawią się nowe niepokojące dolegliwości lub chcą oni sprawdzić, czy choroba nie postępuje (rutynowa kontrola stanu zdrowia).

Jakie badania warto wykonać?

Diagnozując cukrzycę, pod uwagę bierze się przede wszystkim wyniki badań krwi. Złoty standard stanowią 3 kluczowe badania:

1. Glukoza na czczo – nie powinna przekraczać 100 mg/dl (5,6 mmol/l). Stan powyżej 126 mg/dl (7,0 mmol/l) w co najmniej dwóch pomiarach lub przy potwierdzeniu innym badaniem wskazuje na cukrzycę;
2. Hemoglobina glikowana (HbA1c) – pokazuje średni poziom glukozy z ostatnich 2–3 miesięcy. Prawidłowo nie powinna przekraczać 5,7%, a jeśli wynosi powyżej 6,5%, sugeruje obecność cukrzycy;
3. Doustny test tolerancji glukozy – szczególnie przy niejednoznacznych wynikach glukozy na czczo. Po 2 godzinach poziom glukozy nie powinien przekraczać 140 mg/dl, zaś jeśli wynosi powyżej 200 mg/dl, sugeruje cukrzycę.

Oczywiście pełne rozpoznanie opiera się również na wywiadzie zdrowotnym.

Jak wygląda leczenie i kontrola choroby?

Leczenie i kontrola cukrzycy opiera się głównie na modyfikacji stylu życia i jest to zdecydowanie obowiązek każdego chorego. Bez modyfikacji czynników ryzyka żadna farmakoterapia nie przyniesie pożądanych rezultatów. Ważne są zwłaszcza:

• zdrowa, zbilansowana dieta o niskim indeksie glikemicznym, czyli uboga w produkty spożywcze szybko podnoszące poziom glukozy we krwi;
• systematyczna aktywność fizyczna, zarówno aerobowa (np. rower, basen, spacery, bieganie, taniec), jak i siłowa (izolowane ćwiczenia wzmacniające);
• redukcja masy ciała przy nadwadze i otyłości;
• rzucenie palenia papierosów i picia alkoholu.

Na tym podłożu można rozważyć ewentualną farmakoterapię, jeśli jest potrzebna. Ważne są też coroczne kontrole u diabetologa (lub częściej, jeśli tak zaleci lekarz), by upewniać się, że choroba jest stabilna. Wiele osób z cukrzycą prowadzi aktywne, długie życie. Nie jest to wyrok, lecz punkt do szybkiej zmiany stylu życia.

Opieka diabetologiczna w Salve - wszystko, co warto wiedzieć

Pacjenci zmagający się z cukrzycą na każdym etapie leczenia mogą liczyć na kompleksową, profesjonalną pomoc specjalistów w Salve. Działa tu pełen zespół interdyscyplinarny, z diabetologami, dietetykami, endokrynologami i neurologami na czele, dlatego także przy powikłaniach cukrzycy pacjent otrzyma jasne wytyczne odnośnie dalszego postępowania. Dostęp do nowoczesnego sprzętu i precyzyjne badania laboratoryjne pomogą na bieżąco kontrolować i stabilizować chorobę.

Pomoc uzyskają również osoby diagnozujące się w tym kierunku - specjaliści pomogą ustalić, czy pacjent zmaga się z cukrzycą, a jeśli tak - jak bardzo jest ona zaawansowana i jakie jest jej podłoże. Nie należy odkładać zdrowia na później!

Bibliografia

1. https://www.gov.pl/web/zdrowie/specjalizacja-w-dziedzinie-diabetologii.
2. Moczulski D., Czupryniak L., Wielka Interna - Diabetologia, Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2023.