Kiedy warto udać się do endokrynologa?

Jakie objawy mogą świadczyć o zaburzeniach hormonalnych?

Wiele osób zastanawia się, czy problemy z wagą to hormony i jakie tak naprawdę objawy mogą sugerować problemy z układem endokrynnym. Zdecydowanie najczęściej u pacjentów obserwuje się:

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie, mimo odpowiedniej ilości snu;
• nagłe zmiany masy ciała (przyrost lub spadek) bez wyraźnej zmiany diety czy aktywności;
• problemy ze snem, takie jak bezsenność lub nadmierna senność;
• wahania nastroju, drażliwość, lęk lub obniżony nastrój;
• zmiany skórne, np. nasilony trądzik, suchość skóry lub nadmierne przetłuszczanie;
• nadmierne wypadanie włosów albo pojawienie się nadmiernego owłosienia w nietypowych miejscach;
• zaburzenia miesiączkowania u kobiet, takie jak nieregularne cykle, bardzo obfite lub skąpe miesiączki albo ich brak;
• problemy z płodnością u kobiet i mężczyzn;
• obniżone libido lub zaburzenia erekcji u mężczyzn;
• uczucie zimna lub gorąca, nadmierna potliwość albo nietolerancja temperatur;
• kołatanie serca, drżenie rąk lub spowolnione tętno;
• zaparcia lub biegunki, jeśli utrzymują się i nie mają innej oczywistej przyczyny.

Tak naprawdę objawy problemów hormonalnych często bywają niespecyficzne. Jeśli zmagamy się z jakimikolwiek problemami zdrowotnymi, warto udać się do lekarza, który pokieruje dalszą diagnostyką. Często obejmuje ona właśnie analizę laboratoryjną poziomu hormonów.

Problemy z tarczycą i metabolizmem

Najczęściej endokrynolog zdiagnozuje choroby tarczycy, które są powszechne zwłaszcza u kobiet. Jakie badania tarczycy zrobić i kiedy udać się do endokrynologa, jeśli podejrzewamy zaburzenia czynności tarczycy? Endokrynolog zajmuje się między innymi:

• chorobami tarczycy, takimi jak niedoczynność, nadczynność, guzki czy choroba Hashimoto;
• zaburzeniami metabolizmu związanymi z hormonami, np. cukrzycą, insulinoopornością czy otyłością o podłożu hormonalnym;
• chorobami nadnerczy, przysadki mózgowej i przytarczyc;
• zaburzeniami hormonalnymi wpływającymi na płodność, miesiączkowanie, dojrzewanie czy menopauzę.

Jeśli podejrzewamy choroby tarczycy lub chcemy skontrolować jej czynność, najczęściej lekarz zleci badania krwi: FT3, FT4, TSH, anty-TPO, anty-TG. Warto jednak dodatkowo, uzupełniająco ocenić glukozę na czczo, żelazo, ferrytynę, witaminę B12 i kwas foliowy.

Wahania masy ciała i nastroju jako sygnał ostrzegawczy

Nagłe wahania masy ciała oraz zmiany nastroju – jeśli nie mają uzasadnionej przyczyny (np. zmiana diety, wzmożona aktywność fizyczna, osobiste problemy, chwilowy silny stres w pracy itd.) – nie są zjawiskiem naturalnym. Bardzo często wskazują na problemy hormonalne, zwłaszcza z tarczycą, ale i ogólnym metabolizmem czy przysadką mózgową.

W pierwszej kolejności warto udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który wykona wstępną diagnostykę i zleci badania krwi, także pod kątem hormonalnym. Na podstawie wyników skieruje pacjenta do endokrynologa, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Kiedy konieczna jest konsultacja specjalistyczna endokrynologa?

Kiedy do endokrynologa? Wskazania do wizyty u endokrynologa są następujące:

• objawy wskazujące na choroby hormonalne, które zostały wymienione wyżej;
• chęć modyfikacji farmakoterapii lub innych form leczenia w związku ze zdiagnozowaną już chorobą hormonalną;
• pojawienie się nowych objawów w związku z trwającą już chorobą hormonalną;
• chęć wykonania kontrolnych badań, by monitorować progresję lub regresję swojej choroby endokrynologicznej.

Pilnym wskazaniem do wizyty u endokrynologa jest natomiast wystąpienie wysoce niepokojących objawów w przebiegu chorób endokrynologicznych, które nie miały miejsca do tej pory, takich jak na przykład duszności, silne kołatanie serca, omdlenia, zaburzenia świadomości. Jeśli są mocno nasilone, często najpierw należy udać się na SOR.

Jakie badania warto wykonać przed wizytą?

Aby nie pójść do endokrynologa bez żadnych badań, warto wcześniej udać się do lekarza rodzinnego i wykonać w ramach uzyskanego skierowania następujące badania: glukoza na czczo, lipidogram, OB i CRP, FT3, FT4, TSH, anty-TPO, anty-TG, morfologia krwi obwodowej, żelazo, ferrytyna, witamina B12, witamina D. Dodatkowe parametry zależą w dużej mierze od tego, z jakimi objawami się zmagamy. Jeśli u kobiety pojawi się nagłe owłosienie w nietypowych miejscach, warto wykonać ocenę poziomu testosteronu, estradiolu, estrogenu, progesteronu. Jeśli nie wiemy, jak skomponować badania, najlepiej udać się do lekarza, nawet jeśli wcześniej nie wykonywaliśmy żadnej diagnostyki.

Jak wygląda diagnostyka endokrynologiczna w Salve?

Poradnia endokrynologiczna Salve Medica zatrudnia specjalistów zajmujących się profilaktyką, diagnostyką i terapią wszelkich chorób endokrynologicznych, czyli dotyczących hormonów i narządów wydzielania wewnętrznego. Należą do nich: przysadka, szyszynka, podwzgórze, tarczyca, przytarczyce, nadnercza oraz gruczoły płciowe, czyli jądra u mężczyzn i jajniki u kobiet.

Znajdujący się w Łodzi endokrynolodzy Salve Medica świadczą następujące usługi:

• porady specjalistyczne dotyczące chorób endokrynologicznych i zdrowia układu hormonalnego;
• biopsja tarczycy;
• diagnostyka USG węzłów chłonnych i tarczycy;
• kompleksowe leczenie chorób endokrynologicznych;
• zlecanie i interpretacja badań dodatkowych, np. badań krwi i moczu.

Każdy pacjent diagnozowany jest kompleksowo, a gabinet lekarza opuszcza po dokładnej analizie wyników badań i wdrożeniu postępowania terapeutycznego.

Bibliografia

1. Szczeklik A., „Choroby wewnętrzne”, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
2. Litwińczuk M., Szydełko J., Szydełko M., Podhorecka M., Szymczyk A., „Powikłania endokrynologiczne i metaboliczne terapii chorób nowotworowych układu krwiotwórczego”, Hematologia 2020, tom 11, nr 3, 113–124.
3. https://salve.pl/poradnie-dla-doroslych/endokrynolog