Kinesiotaping - jak działają taśmy i kiedy pomagają?

W skrócie:

• Kinesiotaping polega na naklejaniu na skórę elastycznych taśm o odpowiednio dobranym napięciu i kierunku aplikacji.
• Taśmy mogą wspomagać zmniejszenie bólu i obrzęku, poprawę przepływu chłonki oraz stabilizację stawów.
• Kinesiotaping stosuje się m.in. przy bólach mięśni i stawów, przeciążeniach, skręceniach oraz obrzękach pourazowych i pooperacyjnych.
• Taśmy nosi się zwykle 2-5 dni, ale kinesiotaping nie zastępuje terapii manualnej ani odpowiednio dobranych ćwiczeń.

Spis treści:

Na czym polega kinesiotaping?

Kinesiotaping polega na przyklejeniu do oczyszczonej, suchej skóry specjalnych medycznych plastrów o odpowiednio dobranej długości i szerokości. W fizjoterapii używa się bawełnianych, mocno rozciągliwych plastrów z hipoalergicznym klejem, przez co są całkowicie bezpieczne dla pacjenta, nawet podczas długotrwałego noszenia. 

Samo klejenie plastrów nie jest tak proste, jak mogłoby się wydawać. Znaczenie ma bowiem nie tylko długość i szerokość tejpów, ale i stopień ich naciągnięcia, dokładny kształt, kierunek klejenia, lokalizacja bazy początkowej i końcowej. A parametry te zmieniają się w zależności od problemu zdrowotnego pacjenta i celu terapii.

Po naklejeniu plastry utrzymuje się na skórze tak długo, dopóki same się trzymają, co trwa zwykle 2-5 dni. Są wodoodporne, więc można się z nimi myć bez obaw o odklejenie. 

Jak działają taśmy kinesiotapingowe?

Zasada działania plastra opiera się na teorii tensegracji łańcuchów mięśniowo-powięziowych. W wyniku aplikacji plastra dochodzi do uniesienia i pofałdowania naskórka, dzięki czemu zwiększa się przepływ krwi w sieci naczyń krwionośnych w warstwie  brodawkowej skóry właściwej oraz naczyniach głębiej położonych. Dochodzi także do zwiększenia transportu chłonki, co wpływa na regenerację tkanek w obrębie miejsc zmienionych procesem chorobowym. 

Poprzez oddziaływanie na mięśnie, stawy, więzadła i powięzie kinesiotaping wpływa  również na zmniejszenie dolegliwości bólowych poprzez aktywację endogennego układu opioidowego. Jeśli zastosujemy aplikację stawową, możemy w pewnym stopniu zwiększać stabilność tego stawu. Zaś wycięcie aplikacji z wieloma tzw. “wąsami” działa przeciwobrzękowo, jeśli kierunek klejenia będzie skupiony w stronę węzłów chłonnych.

W jakich schorzeniach stosuje się kinesiotaping?

Kinesiotaping nie jest metodą podstawową w fizjoterapii - nie zastąpi pracy manualnej z tkankami ludzkiego ciała, ani tym bardziej indywidualnie dobranych ćwiczeń. Jednak może skutecznie uzupełnić postępowanie, przyspieszając osiągnięcie celu leczniczego. Wskazania do zastosowania tapingu to:

• bóle kręgosłupa i pleców;
• skręcenia stawów;
• przeciążenia mięśni;
• obrzęki pourazowe i pooperacyjne;
• zastoje limfatyczne;
• niestabilność stawów różnego pochodzenia;
• bóle mięśni;
• bóle stawów;
• dolegliwości bólowe niewiadomego pochodzenia w obrębie narządu ruchu;
• niektóre zaburzenia postawy;
• rozejście mięśnia prostego brzucha;
• częste bóle głowy;
• bruksizm.

I wiele więcej. To fizjoterapeuta na wizycie decyduje, czy w danym przypadku kinesiotaping się sprawdzi, czy lepiej będzie może zastosować inne metody. Przeważnie wskazania obejmują różne przypadki ortopedyczne, jednak ostatnimi laty coraz powszechniej kinesiotaping wykorzystuje się również w ginekologii czy medycynie estetycznej. 

Czy kinesiotaping zastępuje rehabilitację?

Bez względu na problem zdrowotny pacjenta, podstawą fizjoterapii jest terapia manualna i ćwiczenia. Terapia manualna zwiększy zakres ruchomości w stawie, rozluźni tkanki miękkie, przywróci prawidłową biomechanikę ruchu w stawie, zadziała przeciwobrzękowo. Ćwiczenia z kolei podtrzymują efekt uzyskany na wizycie, ustabilizują stawy, przywrócą prawidłową postawę, będą zapobiegać nawrotom problemu w przyszłości. 

Kinesiotaping, zabiegi fizykalne, suche igłowanie, pinoterapia czy inne metody są jedynie wspomagające. Nie należy z nich rezygnować, ponieważ mogą idealnie uzupełnić działania podstawowe, lecz nigdy całkowicie ich nie zastąpią.

Jak długo można nosić taśmy?

Taśmy do kinesiotapingu nosi się tak długo, dopóki nie zaczną schodzić same. Jeśli zauważymy, że brzegi aplikacji zaczynają się rolować lub odchodzić, można je samodzielnie zdjąć. Trwałość aplikacji wynosi z reguły 2-5 dni, chociaż u niektórych pacjentów trzyma się ona na skórze nawet dłużej. Taśmy są wodoodporne. Można się z nimi myć lub pływać w basenie.

Wskazaniem do bezwzględnego zdjęcia aplikacji, nawet jeśli jeszcze trzyma się na skórze, jest wystąpienie oznak reakcji alergicznej. Mowa na przykład o silnym świądzie skóry wokół aplikacji lub pod plastrami, wysypce, obrzęku czy zaczerwienieniu. 

Przeciwwskazania do kinesiotapingu

Choć kinesiotaping jest metodą całkowicie bezpieczną i nieinwazyjną, nie sprawdzi się w każdym przypadku. Podstawowe przeciwwskazania są następujące:

• reakcja alergiczna na tejpy;
• choroby skóry w miejscu aplikacji taśmy - np. egzema, zaostrzenie ŁZS, aktywne stany zapalne i infekcje;
• uszkodzenia skóry w miejscu aplikacji taśmy - np. oparzenia, odmrożenia, odleżyny, rany pourazowe i pooperacyjne niezagojone.

W pozostałych przypadkach to fizjoterapeuta decyduje, czy kinesiotaping może zostać zastosowany.

Bibliografia:

1. Marszałek A., Kasperczyk T., Walaszek R., Burdacka K., Burdacki M., Wykorzystanie kinesiotapingu w leczeniu zespołów bólowych dolnego odcinka kręgosłupa, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2019, Tom 25, Nr 4, 213–217.

Pytania i odpowiedzi

Jak działa kinesiotaping?

Kinesiotaping może wspomagać przepływ krwi i chłonki, zmniejszać dolegliwości bólowe i obrzęki oraz wspierać stabilizację stawów.

Kiedy stosuje się kinesiotaping?

Taśmy stosuje się m.in. przy bólach mięśni i stawów, skręceniach, przeciążeniach, obrzękach, zastojach limfatycznych i niestabilności stawów.

Jak długo można nosić taśmy kinesiotapingowe?

Taśmy nosi się zazwyczaj przez 2-5 dni, do momentu gdy zaczną się samoistnie odklejać. Należy je zdjąć wcześniej, jeśli pojawi się reakcja alergiczna.

Czy kinesiotaping zastępuje rehabilitację?

Nie. Kinesiotaping jest metodą wspomagającą i nie zastępuje terapii manualnej ani indywidualnie dobranych ćwiczeń.