KTG płodu - co to jest i kiedy warto je wykonać?

W skrócie:

• KTG to badanie, które monitoruje czynność serca płodu oraz rejestruje czynność skurczową macicy.
• Badanie kardiotokografii wykonuje się zazwyczaj w końcowej fazie ciąży. 
• Jest jednym z ważniejszych badań wykonywanych w ciąży, ponieważ pozwala na zmniejszenie ryzyka niedotlenienia wewnątrzmacicznego płodu. 
• KTG jest dostępne w czterech placówkach Salve w Łodzi w dwóch różnych wariantach - klasycznym i wariant połączony z testem oksytocynowym.

Spis treści:

KTG płodu - podstawy i znaczenie dla bezpieczeństwa ciąży

KTG (kardiotokografia) to badanie, które jednocześnie monitoruje czynność serca płodu oraz rejestruje czynność skurczową macicy. Jest nieinwazyjne, bezbolesne i bezpieczne - zarówno dla mamy, jak i dziecka. Prawidłowy zapis kardiotokograficzny korelujący z wykonywaniem badań dopplerowskich, o ile istnieją takie możliwości techniczne, pozwala na zmniejszenie ryzyka niedotlenienia wewnątrzmacicznego płodu.

KTG pomaga wcześnie wykryć ewentualne niedotlenienie płodu, ocenić, czy dziecko dobrze znosi skurcze, jak również podjąć decyzję o dalszym postępowaniu (obserwacja, hospitalizacja, poród). Upraszczając, jest to jedno z podstawowych narzędzi zwiększających bezpieczeństwo mamy i dziecka.

Zazwyczaj jest to jedno z badań, które wykonuje się w końcowym etapie ciąży - w 3. trymestrze (36-38 tydzień), jeśli kobieta chce się upewnić, czy dziecko rozwija się prawidłowo, choć nie jest to typowe wskazanie medyczne. Jednak są sytuacje, w których takie badanie może być zlecone wcześniej, nawet w 25. tygodniu. Dotyczy to na przykład problemów zdrowotnych matki - cukrzycy, chorób nerek oraz nadciśnienia tętniczego, lub przedwczesnych skurczów.

Kiedy lekarz zaleca badanie KTG - typowe wskazania

W ciąży o fizjologicznym przebiegu, gdzie nie obserwuje się niepokojących zmian aktywności ruchowej płodu nie ma konieczności monitorowania KTG. Kiedy KTG płodu (w przebiegu ciąży, a nie przy porodzie) będzie więc rekomendowane? Wskazania pojawiają się w następujących przypadkach:

• obecność zmiany charakteru ruchów płodu - ich znaczące osłabienie, zanik lub gwałtowne nasilenie;
• pacjentka z ciążą powikłaną, której powikłania mogą mieć wpływ na dobrostan płodu;
• ciąża bliźniacza - niezbędne staje się wówczas prowadzenie nadzoru aparatem mającym dwie głowice;
• nieprawidłowe odczuwanie ruchów płodu, nadciśnienie tętnicze, zespół ograniczonego wzrastania płodu.

Według rekomendacji PTG z 2009 roku należy liczyć się z możliwością wystąpienia niedotlenienia płodu podczas porodu u kobiet z fizjologicznie dotychczas przebiegającą ciążą, dlatego też zaleca się monitorowanie KTG czynności serca płodu podczas każdego porodu.

To, od kiedy KTG płodu będzie konieczne do monitorowania, zależy od lekarza prowadzącego, stanu zdrowia matki i dziecka oraz ogólnego przebiegu ciąży i ewentualnych powikłań. Dlatego warto systematycznie uczęszczać do ginekologa położnika, by na bieżąco oceniać poszczególne etapy rozwoju dziecka.

KTG w Salve - monitorowanie zdrowia Twojego dziecka

Badanie KTG płodu wykonywane jest aż w 4 placówkach medycznych Salve w Łodzi, dlatego każda kobieta ciężarna ma do nich bezproblemowy dostęp. Badanie z łatwością można umówić online, wskazując dogodny dla siebie termin. Cena KTG płodu w Salve to zaledwie 40 zł, zaś pewność co do przebiegu ciąży, którą w ten sposób uzyskamy, staje się bezcenna.

Wykonanie badania KTG płodu nie jest obowiązkowe dla wszystkich, ale zalecane, gdyż dostarcza cennych informacji. W Salve istnieje też specjalny wariant badania KTG, który jest połączony z testem oksytocynowym. Wykonuje się go zazwyczaj u kobiet z przenoszoną ciążą, aby sprawdzić wydajność łożyska podczas skurczu.

Jak przebiega badanie KTG i czego się spodziewać?

Zapisy KTG powinny być wykonywane u kobiet ciężarnych w warunkach zapewnienia spokoju, w wygodnej, leżącej pozycji, najlepiej na lewym boku przez czas co najmniej 20 minut. Ten zakres czasowy pozwala na obiektywizację zapisu, biorąc pod uwag występowanie okresów snu i czuwania - aktywności płodu, co wpływa na obraz zapisu.

W trakcie badania położna lub lekarz nakłada na brzuch dwa pasy z czujnikami (czujnik tętna płodu oraz czujnik skurczów macicy). Są one utrzymywane elastycznymi pasami, by nie przesunęły się, ani nie odpadły. Badanie jest całkowicie bezbolesne, nieinwazyjne. Po jego zakończeniu czujniki są zdejmowane, a kobieta może wrócić do codziennych spraw lub udać się na salę porodową.

Interpretacja wyników KTG - co mówi lekarz?

Jeśli wykonujemy KTG płodu, normy i odchylenia powinny być każdorazowo interpretowane przez lekarza, a jeśli pojawi się taka konieczność, zleci on dalszą, bardziej rozbudowaną diagnostykę.

W pierwszej kolejności sprawdza się częstość akcji serca płodu. Prawidłowo powinno ono zawierać się w normie 110-160 uderzeń na minutę. Wartości wyższe mogą wskazywać na infekcję płodu, niższe zaś na niedotlenienie. Należy podkreślić, że jednorazowe odchylenie od normy nie jest patologią, liczy się trend w badaniu.

KTG sprawdza również zmienność rytmu serca płodu, czyli falowanie linii tętna. Prawidłowo jest to 5-25 uderzeń na minutę. To jeden z najważniejszych wskaźników dobrostanu płodu. Parametrem istotnym w KTG są ponadto skurcze macicy - ich częstotliwość i siła oraz to, jak dziecko na nie reaguje.

Bibliografia

Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie zastosowania kardiotokografii w położnictwie, Ginekol Pol. 2014, 85, 713-716.
Mostek K., Analiza KTG oraz badania dopplerowskiego jako podstawy decyzji pilnego ukończenia ciąży lub porodu w sytuacji zagrożenia życia płodu, Poznań 2015.
https://salve.pl/badania/ktg,101680.