Niedoczynność tarczycy - co jeść, a czego unikać?

Jakie zmiany warto wprowadzić po diagnozie?

By leczenie farmakologiczne było w pełni skuteczne, specjaliści zalecają zmianę stylu życia - w tym modyfikację diety. Istotne jest zachowywanie odstępów między posiłkami, zbilansowana kompozycja składników odżywczych i zwracanie uwagi na konkretne witaminy i minerały, takie jak jod, żelazo, selen, czy witamina D.

Przy komponowaniu diety warto zawsze pamiętać, iż przyjmując lewotyroksynę należy zachować co najmniej pół godzinny odstęp między zażyciem leku a pierwszym posiłkiem. Trzeba również brać pod uwagę, że na ograniczenie wchłaniania leku mają wpływ między innymi kawa, sok grejpfrutowy i wszelkie produkty sojowe, jak tofu czy tempeh, dlatego nie zaleca się spożywania ich przy pierwszym posiłku.

Najważniejsze zalecenia dietetyczne przy niedoczynności tarczycy

• spożywanie 4-5 posiłków co 3-4 godziny;
• wstrzymanie się od jedzenia do 2-3 godzin przed snem;
• komponowanie posiłków zgodnie z Talerzem Zdrowego Żywienia we właściwych proporcjach między grupami produktów;
• spożycie minimalnie 400 g warzyw i owoców, z czego ¾ powinny stanowić warzywa, a ¼ owoce;
• włączanie białka do każdego posiłku, w postaci chociażby chudych mięs, jaj, ryb, mleka, nasion roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca, fasola, groch);
• spożycie odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego, by zapobiegać zaparciom - częstemu objawowi niedoczynności tarczycy;
• spożycie ryb minimum 1-2 razy w tygodniu - ryb bogatych w selen, jod i witaminę D oraz kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3, jak na przykład halibut, łosoś, tuńczyk;
• ostrożność w kwestii spożycia produktów będących źródłem goitrogenów (warzywa kapustne, soja, orzeszki ziemne), szczególnie przy niewystarczającej podaży jodu oraz w pierwszym posiłku po przyjęciu leku;
• ograniczenie spożycia soli do 5 g dziennie, w co wlicza się również sól zawarta w produktach spożywczych (pieczywie, wędlinie, serze);
• przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów - minimum 1,5-2 litry dziennie, przede wszystkim wody, ale i herbaty, kawy, napary, koktajle, jogurty, kefiry

Rola aktywności fizycznej w leczeniu niedoczynności tarczycy

Oprócz tego, warto pamiętać o regularnej aktywności fizycznej, minimum 30 minut dziennie, dostosowanej do swoich możliwości i stopnia sprawności. Korzystne dla zdrowia mogą okazać się nawet praktyczne aktywności jak praca w ogródku, zabawa z dziećmi czy aktywne prace domowe.

Istotna jest również odpowiednia ilość i jakość snu - 7-9 godzin dziennie w stałych porach, bez korzystania z urządzeń elektronicznych co najmniej godzinę przed zaśnięciem.

Jakie produkty włączyć do diety, a jakich unikać przy niedoczynności tarczycy?

W przypadku niedoczynności tarczycy odpowiednio zbilansowana dieta wspiera pracę organizmu i może pomagać w łagodzeniu objawów, takich jak spowolniony metabolizm czy zmęczenie. W codziennym jadłospisie warto uwzględnić produkty bogate w jod, selen, cynk oraz żelazo, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu tarczycy. Należą do nich m.in. ryby morskie, jaja, produkty mleczne, orzechy (szczególnie brazylijskie), nasiona oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Ważne jest także spożywanie odpowiedniej ilości białka oraz warzyw i owoców, które dostarczają błonnika i wspierają metabolizm.

Należy natomiast zachować ostrożność w spożyciu produktów zawierających tzw. goitrogeny, które w nadmiarze mogą wpływać na przyswajanie jodu. Dotyczy to głównie surowych warzyw krzyżowych, takich jak kapusta, brokuł, kalafior czy jarmuż – nie trzeba ich eliminować, ale warto spożywać je po obróbce termicznej. Wskazane jest także ograniczenie wysoko przetworzonej żywności, nadmiaru cukru oraz tłuszczów trans. Istotne jest również zachowanie odpowiedniego odstępu między przyjęciem leku a posiłkiem (zgodnie z zaleceniami lekarza), ponieważ niektóre składniki diety mogą wpływać na jego wchłanianie.

Przykładowy jadłospis na 1 dzień

Śniadanie:
Omlet z dwóch jaj z warzywami (np. szpinak, pomidor) + kromka chleba pełnoziarnistego

II śniadanie:
Jogurt naturalny z borówkami i orzechami brazylijskimi

Obiad:
Pieczony dorsz, kasza jaglana, gotowane warzywa (np. marchew, cukinia)

Podwieczorek:
Jabłko i garść pestek dyni

Kolacja:
Sałatka z kurczakiem, warzywami, oliwą z oliwek i dodatkiem nasion + kromka chleba pełnoziarnistego

Bibliografia

https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/niedoczynnosc-tarczycy-jak-z-nia-zyc

https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/niedoczynnosc-tarczycy-zalecenia-i-jadlospis/