Nowe reguły NFZ w POZ od stycznia 2026 - co powinien wiedzieć Pacjent?

 W skrócie:

• Od stycznia 2026 POZ staje się głównym centrum koordynacji leczenia Pacjenta w systemie ochrony zdrowia.
• Lekarz POZ zyska szersze możliwości zlecania badań diagnostycznych bez kierowania do specjalisty.
• NFZ będzie mocniej finansował profilaktykę i opiekę nad Pacjentami z chorobami przewlekłymi.
• Nowy model finansowania będzie premiował jakość opieki, a nie tylko liczbę wizyt.
• Pacjent otrzyma bardziej kompleksową, szybszą i lepiej zorganizowaną opiekę bliżej miejsca zamieszkania.

Od 1 stycznia 2026 roku w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) wchodzą w życie nowe zasady finansowania i organizacji świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Zmiany mają na celu wzmocnienie roli lekarza rodzinnego, poprawę dostępności do badań i profilaktyki oraz lepszą opiekę nad Pacjentami z chorobami przewlekłymi. Dla Pacjentów oznacza to bardziej kompleksowe wsparcie bliżej miejsca zamieszkania i mniejszą konieczność korzystania z poradni specjalistycznych w podstawowych problemach zdrowotnych.

Spis treści:

Wzmocniona rola lekarza POZ jako koordynatora leczenia

Jedną z kluczowych zmian jest wyraźne podkreślenie roli lekarza POZ jako koordynatora opieki nad Pacjentem. Od 2026 roku to właśnie lekarz rodzinny ma być pierwszym i najważniejszym punktem kontaktu w systemie ochrony zdrowia. Jego zadaniem będzie nie tylko leczenie bieżących dolegliwości, ale także planowanie diagnostyki, kontrola chorób przewlekłych oraz kierowanie do specjalistów tylko wtedy, gdy będzie to rzeczywiście potrzebne.

W praktyce oznacza to bardziej uporządkowaną ścieżkę leczenia. Pacjent ma być prowadzony w sposób ciągły i spójny, z uwzględnieniem całej swojej historii zdrowotnej. Ma to ograniczyć sytuacje, w których badania są powielane, a konsultacje specjalistyczne nie są ze sobą powiązane.

Większy dostęp do badań diagnostycznych w POZ

Nowe reguły NFZ rozszerzają katalog badań, które lekarz POZ może zlecać bez konieczności kierowania Pacjenta do specjalisty. Dotyczy to m.in. badań laboratoryjnych, badań obrazowych oraz części badań kardiologicznych i endokrynologicznych. Dzięki temu wiele problemów zdrowotnych będzie można szybciej zdiagnozować już na poziomie POZ.

Dla Pacjenta oznacza to krótszy czas oczekiwania na rozpoznanie oraz mniej formalności. Zamiast kilku wizyt w różnych placówkach, część procesu diagnostycznego zostanie zrealizowana w jednym miejscu. To szczególnie ważne dla osób starszych oraz Pacjentów z chorobami przewlekłymi, którzy często wymagają regularnej kontroli stanu zdrowia.

Rozszerzona opieka nad Pacjentami z chorobami przewlekłymi

Od stycznia 2026 większy nacisk zostanie położony na opiekę nad osobami z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby tarczycy, POChP czy otyłość. NFZ będzie finansował bardziej kompleksowe programy opieki, obejmujące nie tylko wizyty lekarskie, ale także edukację zdrowotną, monitorowanie wyników badań oraz współpracę z innymi specjalistami, np. dietetykiem czy pielęgniarką edukacyjną.

Celem tych zmian jest poprawa kontroli chorób przewlekłych i zmniejszenie liczby powikłań wymagających leczenia szpitalnego. Dla Pacjenta oznacza to bardziej systematyczną opiekę i większe wsparcie w codziennym dbaniu o zdrowie.

Profilaktyka jako jeden z filarów POZ

Nowe reguły NFZ mocno akcentują znaczenie profilaktyki. Placówki POZ będą dodatkowo motywowane finansowo do aktywnego zapraszania Pacjentów na badania profilaktyczne oraz bilanse zdrowia. Dotyczy to zarówno osób dorosłych, jak i dzieci oraz młodzieży.

Profilaktyka ma obejmować m.in. ocenę ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy, nowotworów oraz zaburzeń metabolicznych. Dzięki temu możliwe będzie wcześniejsze wykrycie problemów zdrowotnych, zanim pojawią się poważne objawy. Z punktu widzenia Pacjenta to szansa na realne zapobieganie chorobom, a nie tylko ich leczenie.