Od jakich badań zacząć Nowy Rok?

Dlaczego warto rozpocząć Nowy Rok od badań profilaktycznych?

Nie od dziś wiadomo, że większość osób rozpoczyna każdy kolejny Nowy Rok od ambitnych celów, planów i postanowień. Zdecydowanie najważniejszym postanowieniem jest jednak dbanie o zdrowie swoje i swoich bliskich. Bez zdrowia nie jesteśmy w stanie realiować żadnych innych założeń, a nasza motywacja spada. W przypadku niektórych chorób i schorzeń fizycznie nie jesteśmy w stanie podejmować zaplanowanych działań. Zdrowie to najwyższa wartość w życiu człowieka, o którą należy bezwzględnie dbać.

Nowy Rok, czyli czas nowych postanowień, to idealna pora na zadbanie o samego siebie i/lub o swoich bliskich, podarowując im voucher na badania kontrolne w prezencie. Początek roku to naturalny „reset”. Łatwiej wtedy wprowadzać zmiany, ponieważ mamy poczucie świeżego startu. Badania profilaktyczne mogą być pierwszym krokiem do bardziej świadomego dbania o siebie.

Dodatkowo należy mieć na uwadze, że niepewność potrafi być bardziej obciążająca niż sama diagnoza. Wyniki badań dają jasność - czy wszystko jest w porządku, czy warto coś poprawić. Im wcześniej wykryjemy potencjalne patologie, tym mniej kosztowny, skuteczniejszy i krótszy proces terapeutyczny, a nasze samopoczucie i spokój wewnętrzny - większe.

Podstawowe badania krwi, które warto wykonać

Podstawowe badania krwi, które każdy człowiek powinien wykonywać profilaktycznie, a Nowy Rok jest wymarzonym początkiem do rozpoczęcia dbania o siebie w ten sposób, to:

• morfologia krwi obwodowej - ocenia liczbę, stosunek i jakość: trombocytów, erytrocytów i leukocytów, czyli podstawych komórek ludzkiej krwi. Bada także hemoglobinę, która ma kluczowe znaczenie dla dotlenienia i odżywienia całego organizmu;
• czynniki stanu zapalnego - OB (Odczyn Biernackiego, czyli wskaźnik przewlekłego stanu zapalnego) oraz CRP (wskaźnik ostrego stanu zapalnego). Obydwa parametry mogą być podwyższone nie tylko przy infekcjach, ale również przy alergiach, nowotworach czy chorobach autoimmunologicznych i reumatycznych;
• glukoza na czczo - ocenia kondycję gospodarki cukrowej organizmu. Przy zaburzeniach w jej obrębie obserwuje się m.in. wahania nastroju, wzmożoną męczliwość, napady głodu, omdlenia i stany przedomdleniowe, senność i wiele innych dolegliwości;
• lipidogram - ocenia gospodarkę tłuszczową organizmu, a dokładniej poziom cholesteolu całkowitego, LDL, HDL oraz trójglicerydów. Niestety zaburzenia gospodarki lipidowej są w dzisiejszych czasach kluczowym czynnikiem ryzyka chorób sercoo-naczyniowych, otyłości i wielu innych;
• badania hormonalne - istotne w szczególności u kobiet, ponieważ choroby tarczycy są coraz częste u płci żeńskiej. Bada się zwłaszcza poziom TSH, FT3, FT4, a przy podejrzeniu choroby Hashimoto również anty-TPO;
• elektrolity - głównie sód i potas;
• żelazo i ferrytyna - odpowiadają za odżywienie organizmu, pracę mięśni, układu krwiotwórczego oraz dotlenienie tkanek. Szczególnie istotny jest poiom ferrytyny;
• witamina B12 - z jej niedoborami zmaga się spora część populacji, a jej niedobory wpływają na zaburzenia czynności układu nerwowego, produkcji krwinek czerwonych, syntezę DNA, prowadzą też do anemii, zmęczenia, zaburzeń koncentracji;
• witamina D - z jej niedoborami zmaga się większość populacji Polski, ponieważ witamina ta nie ma swoich dobrych źródeł pokarmowych. Dlatego też ocena jej poziomu jest ważna raz w roku, by w razie konieczności wdrożyć odpowiednią suplementację;
• kreatynina + eGFR - stanowią podstawowe parametry oceniające czynność nerek;
• enzymy wątrobowe - zwłaszcza ALT i AST, które oceniają czynność wątroby: narządu o niezwykle wszechstronnych funkcjach. Od detoksykacji, poprzez magazynowanie krwi i wspomaganie trawienia, aż do produkcji białek krwi.

Dodatkowe badania mogą być zlecone przez lekarza, jeśli pacjent zmaga się z niepokojącymi objawami. Dokładny zbiór ocenianych parametrów po części zależy też od wieku badanej osoby.

Badania hormonalne - kiedy są potrzebne?

W wielu przypadkach warto o siebie zadbać również pod kątem gospodarki hormonalnej, choć tutaj z reguły wskazaniem do wykonania badań jest występowanie określonych dolegliwości. Wskazaniami do badań hormonalnychh najczęściej są więc:

• objawy sugerujące zaburzenia w obrębie układu endokrynologicznego - między innymi wahania nastroju, utrata lub przybieranie masy ciała bez konkretnej przyczyny, problemy z płodnością, uderzenia gorąca, zaburzenia libido i miesiączkowania, niepłodność;
• podejrzenie chorób tarczycy, przysadki mózgowej, gonad, zarówno na podstawie objawów, jak i wyników innych badań krwi;
• podejrzenie andropauzy u mężczyzn lub menopauzy u kobiet;
• choroby endokrynologiczne w najbliższej rodzinie.

Dodatkowo należy podkreślać, że do badań hormonalnych bardzo często powinno się podejść w określony sposób, a dotyczy to głównie danego dnia i pory dnia. Pobranie krwi zwykle odbywa się rano, na czczo. Dla przykładu część hormonów (np. FSH, LH, estradiol) u kobiet bada się w konkretnych dniach cyklu, najczęściej jest to 2–5 dzień, progesteron bada się w fazie lutealnej, natomiast androgeny najlepiej oceniać rano w fazie folikularnej. O konkretne przygotowania warto zapytań lekarza lub personel medyczny w punkcie pobrań krwi.

Diagnostyka serca, wątroby i nerek – kluczowe znaczenie dla zdrowia

Serce, wątroba oraz nerki to jedne z najważniejszych narządów wewnętrznych ludzkiego organizmu. Wątroba pełni ważną rolę metaboliczną, detoksykacyjną, magazynującą i syntetyzujące. Produkuje żółć niezbędną do trawienia tłuszczów, oczyszcza krew z toksyn, magazynuje witaminy (A, D, B12) i minerały (żelazo), reguluje poziom cukru we krwi (magazynuje glikogen) oraz syntetyzuje białka krwi (albuminy, czynniki krzepnięcia). Badaniem diagnostycznym czynności wątroby są: panel wątrobowy (badanie krwi), USG jamy brzusznej, elastografia, a w skrajnych przypadkach biopsja tego narządu.

Jeśli chodzi o nerki, bada się je panelem nerkowym (badanie krwi), a także za pomocą badania moczu i USG nerek. To parzysty narząd odpowiadający przede wszystkim za filtrację krwi i usuwanie toksyn z moczem. Ponadto nerki pełnią rolę regulacyjną (gospodarka wodno-elektrolitowa, ciśnienie krwi, równowaga pH) i endokrynną (produkcja hormonów jak erytropoetyna czy renina, aktywacja witaminy D). 

Serce każdego dnia, nieprzerwanie pompuje krew do układu krążenia, zapewniając transport tlenu i składników odżywczych do tkanek oraz odbiór produktów przemiany materii, co jest kluczowe dla życia. Bada się je także badaniami krwi, ale przede wszystkim poprzez EKG (zwykłe lub całodobowe, czyli tzw. Holter EKG), ECHO serca, RTG.

Badania profilaktyczne dla kobiet i mężczyzn w Salve 

Placówki medyczne Salve w Łodzi udostępniają możliwość wykupienia gotowych już pakietów badań krwi, w których oceniane parametry dobierane są indywidualnie o wieku i płci pacjenta. Wyróżnia się: bilans zdrowia kobieta 30+, bilans zdrowia kobieta 40+, bilans zdrowia kobieta 50+ oraz bilans zdrowia seniorki, a także analogiczne pakiety kierowane do mężczyzn w tych przedziałach wiekowych.

Każdy pacjent, często w zależności od płci i wieku, ma określone potrzeby diagnostyczne, jako że na pewnym etapie życia wzrasta ryzyko niektórych chorób. Warto więc zaufać specjalistom, którzy starannie dobrali badane parametry. Dodatkową zaletą jest fakt, że wszystkie wymienione pakiety badań diagnostycznych, zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn, są dostępne w 3 wariantach: jako pakiety podstawowe, rozszerzone oraz premium.

Jak zaplanować profilaktykę zdrowotną przez cały rok?

Pierwszym krokiem często jest wstępna diagnoza pod okiem lekarza rodzinnego. Przeprowadza on z pacjentem wywiad zdrowotny, sprawdza, kiedy i jakie wykonywane były ostatnie badania, czy pacjent znajduje się w grupie ryzyka niektórych chorób oraz czy występują u niego niepokojące dolegliwości. Często kieruje pacjenta na podstawową diagnostykę laboratoryjną (badania krwi, moczu). Na tej podstawie dobrać można dalszą diagnostykę. Można też od razu po Nowym Roku wykonać bilans zdrowia w Salve, kupując pakiet adekwatny do wieku i płci.

Kolejnym krokiem jest poszerzenie diagnostyki zdrowotnej o badanie stomatologiczne, badanie ginekologiczne (w przypadku kobiet), badanie dermatologiczne (ocena zmian skórnych dermatoskopem) oraz badanie okulistyczne. Wszystkie rekomendowane są do wykonania raz w roku - w ramach NFZ lub prywatnie. Aby było to przejrzyste, można zaplanować jedną diagnostykę na każdy kwartał roku i powtarzać je systematycznie.

Jednocześnie warto śledzić promowane, publiczne akcje i programy profilaktyczne, na przykład profilaktykę raka piersi, profilaktykę raka jąder i prostaty bądź badania przesiewowe raka jelita grubego (kolonoskopia). Badania te są wykonywane raz w roku w określonych miesiącach. Warto z nich korzystać.

Bibliografia

1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
2. https://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie.
3. https://www.gov.pl/web/zdrowie/badania-diagnostyczne.