24 lipca 2026

SIBO, czyli zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego to stan, w którym w jelicie cienkim znajduje się zbyt duża ilość bakterii. Z poniższego artykułu dowiesz się, jakie są typowe objawy SIBO oraz jak diagnozować i leczyć to schorzenie.

Wysoką jakość merytoryczną artykułu zapewnia Salve Przychodnie

W skrócie:

SIBO to nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim, który zaburza jego prawidłowe funkcjonowanie.
Do najczęstszych objawów należą bóle brzucha, biegunki, zaparcia oraz zaburzenia wchłaniania składników odżywczych.
Diagnostyka SIBO obejmuje m.in. wodorowy test oddechowy oraz badania laboratoryjne.
Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia oraz usunięcie przyczyny sprzyjającej rozwojowi choroby.
SIBO może nawracać, dlatego ważne jest leczenie choroby podstawowej i odpowiednia diagnostyka.

Spis treści:

Co to SIBO?
Jakie są przyczyny SIBO?
Jakie są objawy rozrostu bakteryjnego SIBO?
Jak zdiagnozować SIBO?
Jak wygląda leczenie SIBO?
Dieta w SIBO

Co to SIBO?

W prawidłowo funkcjonującym jelicie cienkim znajduje się niewielka liczba bakterii, głównie tlenowych i względnie beztlenowych, np. Lactobacillus lub Enterococcus. O SIBO mówimy wówczas, gdy następuje niekontrolowany rozrost tych bakterii, w wyniku którego w jelicie cienkim pojawia się ich nadmierna ilość. Bakterie te mogą pochodzić zarówno z jelita cienkiego, jak i grubego.

Nasze jelita zamieszkują bakterie i jest to zjawisko normalne, naturalne, a nawet bardzo pożądane. Odpowiednie szczepy bakterii warunkują bowiem naszą odporność i umożliwiają przyswajanie niezbędnych składników odżywczych, takich jak witaminy czy minerały. Problem pojawia się wtedy, gdy w jelicie cienkim namnaża się zbyt duża ilość bakterii.

Jakie są przyczyny SIBO?

Nasz organizm jest wyposażony w naturalne mechanizmy chroniące go przed zbyt dużą ilością bakterii w jelicie cienki. Do mechanizmów tych należy m.in. motoryka jelit (tzw. perystaltyka), zastawka oddzielająca jelito grube od cienkiego, kwas żołądkowy, żółć czy immunoglobulina IgA. Czasem jednak te systemy obronne nie działają wydajnie i wówczas pojawia się właśnie SIBO.

Do czynników ryzyka rozwoju SIBO zalicza się:

zaburzenia czynności motorycznej jelit,
nieprawidłowości anatomiczne, np. zwężenie jelita po radioterapii, zrosty pooperacyjne,
otyłość,
marskość wątroby,
choroby nerek,
niedobory odporności,
stosowanie niektórych leków (opioidy, leki hamujące wydzielanie żołądkowe).

Ryzyko rozwoju SIBO wzrasta wraz z wiekiem.

Jakie są objawy rozrostu bakteryjnego SIBO?

Objawy towarzyszące SIBO nie są charakterystyczne i dlatego mogą wskazywać także na inne choroby przewodu pokarmowego. Zaburzenia flory bakteryjnej na tle SIBO zwykle wywołują ból brzucha, biegunkę, zaparcia i upośledzenie wchłaniania jelitowego (niedobór witamin A, D, B12). Niestety objawy SIBO są dokuczliwe i znacznie obniżają komfort życia. W zaawansowanej chorobie mogą wystąpić zmiany skórne (rumień guzowaty, osutki plamisto-grudkowe). Z tych właśnie powodów tak ważne jest jego wczesne rozpoznanie, a następnie wdrożenie leczenia.

Jak zdiagnozować SIBO?

Jeśli zauważysz u siebie objawy mogące wskazywać na przerost bakteryjny SIBO, zgłoś się do lekarza. Po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem, przy podejrzeniu SIBO, lekarz skieruje pacjenta na badania dodatkowe, które mogą obejmować:

testy oddechowe (wodorowy test oddechowy),
badania laboratoryjne krwi.

W uzasadnionych przypadkach wykonuje się RTG przewodu pokarmowego (tzw. wlew kontrastowy) i endoskopię z badaniem bakteriologicznej treści pobranej z jelita.

Wodorowy test oddechowy SIBO

Wodorowy test oddechowy jest nieinwazyjnym, prostym i komfortowym dla pacjenta badaniem stosowanym w diagnostyce SIBO. W trakcie badania mierzony jest poziom wodoru i metanu w wydychanym przez pacjenta powietrzu po wypiciu roztworu laktulozy lub glukozy. Wynik testu pomaga ustalić, czy doszło do rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego i jakiego rodzaju są to mikroby. Pomiaru dokonujemy przed zażyciem laktulozy/glukozy, a następnie w 30, 60, 120 i 180 minucie po jej przyjęciu. Uważa się, że u zdrowej osoby początkowe wydalanie wodoru nie powinno przekraczać 10 ppm. Diagnozę SIBO stwierdza się przy wyniku około 20 ppm wodoru i/lub metanu w ciągu pierwszych dwóch godzin.

Test oddechowy na SIBO wykonasz w każdej przychodni Salve! Przeczytaj, jak przygotować się do testu na SIBO przed wykonaniem badania.

Jak wygląda leczenie SIBO?

Podstawą leczenia SIBO jest antybiotykoterapia. Stosuje się ją w celu zmniejszenia populacji mikroorganizmów w jelicie cienkim oraz złagodzenia dokuczliwych objawów. O wyborze konkretnego antybiotyku decyduje lekarz – zwykle stosuje się tetracykliny, amoksycylina z kwasem klawulanowym i doksycykline.

Niestety SIBO jest chorobą przewlekłą z tendencją do nawracania. Z tego powodu ważne jest poznanie jej przyczyny i leczenie choroby podstawowej bądź, o ile to możliwe, usunięcie nieprawidłowości w budowie anatomicznej.

Dieta w SIBO

Na podstawie dostępnych obecnie dowodów naukowych nie ma uzasadnienia dla wprowadzenia restrykcyjnych diet wykluczających grupy produktów. Uważa się, że dieta z ograniczeniem fermentujących węglowodanów, których organizm nie jest w stanie rozłożyć i wchłonąć w jelicie cienkim (tzw. dieta low FODMAP) może być wskazana u niektórych osób, zwłaszcza tych z objawami zespołu jelita drażliwego.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest SIBO?

SIBO to zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, czyli stan, w którym w jelicie cienkim znajduje się zbyt duża ilość bakterii. Nadmierny rozrost bakterii może zaburzać prawidłowe funkcjonowanie jelita i prowadzić do wystąpienia dokuczliwych objawów.

Jakie są najczęstsze objawy SIBO?

Objawy SIBO nie są charakterystyczne i mogą przypominać inne choroby przewodu pokarmowego. Najczęściej pojawiają się bóle brzucha, biegunki, zaparcia oraz zaburzenia wchłaniania składników odżywczych, takich jak witaminy A, D i B12. W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić również zmiany skórne.

Co może powodować rozwój SIBO?

Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju SIBO należą m.in. zaburzenia motoryki jelit, nieprawidłowości anatomiczne przewodu pokarmowego, otyłość, marskość wątroby, choroby nerek, niedobory odporności oraz stosowanie niektórych leków. Ryzyko wzrasta także wraz z wiekiem.

Jak diagnozuje się SIBO?

Diagnostyka SIBO rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego i oceny objawów. W przypadku podejrzenia choroby wykonuje się dodatkowe badania, m.in. wodorowy test oddechowy oraz badania laboratoryjne krwi. W niektórych sytuacjach stosuje się także badania obrazowe lub endoskopię.

Na czym polega leczenie SIBO?

Podstawą leczenia SIBO jest antybiotykoterapia, której celem jest zmniejszenie liczby bakterii w jelicie cienkim i złagodzenie objawów. Ważne jest również ustalenie przyczyny choroby i leczenie schorzeń, które mogą sprzyjać jej nawrotom.

Do sacharydów z grupy FODMAP można zaliczyć:

fruktozę (miód, owoce i soki owocowe, słodkie syropy stosowane w przemyśle spożywczym);
laktozę (mleko i jego przetwory);
fruktany lub galaktany (zboża: pszenica, jęczmień, żyto, warzywa: czosnek, cebula, warzywa kapustne, nasiona roślin strączkowych);
poliole (słodziki naturalne: ksylitol i sorbitol).

Uwaga: Ze względu na swoje ograniczenia odżywcze dieta low FODMAP nie może być stosowana przez długi czas.

Źródła:

1. Bartnik W., Wiercińska M., SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego) – objawy, przyczyny, leczenie i dieta, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitocienkie/80685,zespol-rozrostu-bakteryjnego (dostęp 24.07.2026).
2. Jabłkowski M., Białkowska-Warzecha J., Jabłkowska A., Zespół rozrostu bakteryjnego – SIBO. Jak go diagnozować i leczyć w praktyce lekarza rodzinnego w świetle nowych wytycznych?, „Lekarz POZ” 2022, t. 8, nr 1, s. 24–36.
3. Podyplomie.pl, Zaburzenia wchłaniania jelitowego – zasady diagnostyki i leczenia, „Medycyna po Dyplomie”, https://podyplomie.pl/czasopisma/medycyna-po-dyplomie/2022/02/zaburzenia-wchlaniania-jelitowego-zasady-diagnostyki-i-leczenia (dostęp 18.06.2026).
4. Stróżyk A., SIBO – definicja, diagnostyka, leczenie, dieta, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-pokarmowego/sibo-definicja-diagnostyka-leczenie-dieta/ (dostęp 24.07.2026)

Powrót

SIBO – objawy, diagnostyka, leczenie, dieta