Testy alergiczne z krwi czy testy skórne - które warto wykonać?

W skrócie:

• Testy na alergie to badania, które pozwalają zidentyfikować alergeny - substancje, które wywołują nadmierną reakcję układu odpornościowego, tym samym prowadząc do objawów alergicznych.
• Istnieją różne rodzaje testów na alergie, jednak najbardziej popularne to testy skórne oraz testy z krwi. 
• Diagnostyka alergiczna zalecana jest w przypadku wystąpienia objawów takich jak nawracający katar, kichanie, łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek, czy duszności. 
• W Salve Medica, Pacjent wykona zarówno testy skórne, jak i z krwi, po czym zostanie pod opieką zespołu specjalistów. 

Spis treści:

Testy alergiczne skórne czy z krwi - czym się różnią?

Wielu pacjentów zadaje sobie pytanie: co lepsze, testy skórne czy z krwi, jeśli chodzi o wnikliwą diagnostykę alergii? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, dlatego tak ważna jest wizyta u lekarza alergologa, który indywidualnie dobierze optymalne dla danej osoby badania.

Testy skórne alergiczne

Testy skórne to wystandaryzowane badanie reaktywności skóry na kontakt z alergenem. Są wyjątkowo przydatne w różnicowaniu objawów alergicznych i pseudoalergicznych. Dodatni wynik testu jest dowodem istnienia swoistego uczulenia skóry na dany alergen. Takie testy są szybkie, stosunkowo proste i dają wiarygodne wyniki, dlatego często stanowią pierwszy krok w diagnostyce alergii.

Wyróżnia się 3 rodzaje testów skórnych: płatkowe, śródskórne i punktowe. Bardzo często wykonywane są testy skórne punktowe, a ich wykonanie można przedstawić krok po kroku:

1. Zdezynfekowanie i oczyszczenie skóry, najczęściej na przedramieniu lub na plecach;
2. Naniesienie na skórę kropel płynnych roztworów, w których zawieszone są różnego rodzaju alergeny w małych stężeniach (każda kropla prezentuje inny alergen);
3. Delikatne nakłucie każdej kropli cienką igiełką, by alergen mógł przedostać się do wnętrza ciała Pacjenta;
4. Odczekanie 15-20 minut na wynik badania.

Badanie jest dodatnie (potwierdza alergię), gdy w miejscu kropli alergenowej po upływie wskazanego czasu wystąpią objawy takie jak świąd, zaczerwienienie, pieczenie czy pęcherzyk.

Testy śródskórne polegają na wstrzyknięciu niewielkiej porcji alergenu bezpośrednio pod skórę za pomocą cienkiej igły. Są bardziej prezycyjne od poprzednich, ponieważ ukazują reakcje na alergeny, które trudno wykryć testami punktowymi, np. niektóre alergeny lekowe lub na jad owadów. Uznaje się je za wyjątkowo czułe.

Z kolei testy płatkowe polegają na naklejeniu na skórę, najczęściej pleców, specjalnych plastrów nasączonych roztworem alergenów (jeden plaster prezentuje tylko jeden alergen) i pozostawieniu ich na 48 godzin. Takie badanie wykaże reakcje opóźnione, co jest charakterystyczne choćby dla alergii kontaktowych. Uważa się, że to najlepsza metoda rozpoznawania alergii kontaktowych.

Testy alergiczne z krwi

Testy alergiczne z krwi polegają na oznaczeniu poziomu przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom. To metoda szczególnie przydatna, gdy testów skórnych nie można wykonać lub gdy potrzebna jest bardziej precyzyjna diagnostyka. Badanie przebiega dość typowo - wystarczy pobrać od Pacjenta próbkę krwi najczęściej z dołu łokciowego, a następnie przesłać ją do laboratorium medycznego celem analizy.

W próbce krwi Pacjenta oznacza się całkowite IgE (ogólny poziom przeciwciał), a także swoiste IgE (przeciwciała skierowane przeciwko konkretnym alergenom, np. pyłkom, roztoczom, sierści, pokarmom). Wyniki dostępne są dość szybko, a do takiego badania nie ma żadnych przeciwwskazań zdrowotnych.

Czy testy alergiczne z krwi są wiarygodne? Aktualnie uznaje się je za jedne z najbardziej czułych i swoistych, a więc za jedne z najdokładniejszych. Można zdecydować się na nie bez względu na wiek, płeć, ogólny stan zdrowia czy zaawansowanie objawów alergicznych.

Kiedy warto wykonać testy alergiczne? Objawy i wskazania

Testy na alergie z krwi czy skórne? Każdy rodzaj badania dobierany jest indywidualnie do Pacjenta - występujących u niego objawów i ich intensywności, wieku Pacjenta, historii chorobowej i innych czynników. Jednak zawsze warto znać ogólne wskazania do podjęcia się diagnostyki alergologicznej. Jest ona rekomendowana przy wystąpieniu następujących objawów i dolegliwości:

• nawracający katar, kichanie, zatkany nos;
• swędzenie nosa, łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek;
• kaszel, świszczący oddech, duszność;
• objawy nasilające się w określonych sytuacjach (np. kontakt z pyłkami, zwierzętami, kurzem);
• pokrzywka, swędzące bąble, egzema, atopowe zapalenie skóry;
• zaczerwienienie lub wysypka po kontakcie z kosmetykami, metalami, detergentami,
• obrzęk warg, powiek lub twarzy po spożyciu pokarmów i leków lub po kontakcie ze zwierzętami;
• bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, nudności, swędzenie jamy ustnej po zjedzeniu określonych produktów.

Diagnostykę alergologiczną można przeprowadzić również dla samego siebie, przykładowo chcąc zmodyfikować dietę do własnych potrzeb lub przed przyjęciem pod swój dach zwierzęcia mającego sierść.

Diagnostyka alergii w Salve - kompleksowa ocena pacjenta

Diagnostyka alergii przeprowadzana jest w placówkach medycznych Salve w Łodzi. Poradnia alergologiczna oferuje tutaj następujące usługi medyczne:

• porady specjalistyczne;
• testy alergologiczne - skórne, płytkowe, z krwi;
• leczenie reakcji alergicznych i alergii;
• oznaczanie poziomu przeciwciał IgE (całkowitego i swoistego);
• kompleksowa diagnostyka alergii.

Pacjent znajdzie się pod opieką doświadczonego zespołu interdyscyplinarnego. Pracują tutaj zarówno alergolodzy dziecięcy i zajmujący się pacjentami dorosłymi, jak i pulmonolodzy, laryngolodzy, pediatrzy. Badania dobierane są indywidualnie, by na ich podstawie dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne dopasowane do potrzeb Pacjenta.

Czas oczekiwania na wizyty i badania jest krótki. Każdy Pacjent uzyska szczegółowe odpowiedzi na zadawane pytania, by problemy zdrowotne, z którymi się zmaga, nie były już dłużej tajemnicą. Warto zadzwonić do poradni i umówić się na pierwszą konsultację lub szczegółowe badania.

Jak przygotować się do testów alergicznych?

Jeśli decydujemy się na badania alergiczne skórne, należy:

• na 7 dni przed badaniem odstawić przyjmowane leki przeciwhistaminowe, ponieważ mogą one zafałszować wynik;
• na 7-14 dni przed badaniem odstawić miejscowo stosowane maści ze sterydami, jeśli aplikujemy je na skórę, na której odbywać się będą testy alergiczne (np. plecy, przedramię);
• unikać opalania się i korzystania z solarium - skóra w dniu badania nie może być podrażniona;
• unikać intensywnego wysiłku w dniu badania;
• umówić badanie na czas, gdy jesteśmy zdrowi - bez gorączki, infekcji, ogólnego złego samopoczucia.

Testy alergiczne z krwi są znacznie prostsze w kontekście przygotowania Pacjenta. Wystarczy w dniu badania unikać intensywnego wysiłku fizycznego. Pacjent nie musi być na czczo, nie musi też odstawiać leków przeciwhistaminowych. Takie badanie można wykonać nawet przy występujących na skórze objawach atopowych, zapalnych i innych.

Wyniki testów alergicznych - co znaczą i jak je interpretować?

Interpretacją wyników testów alergicznych zawsze powinien zajmować się lekarz alergolog, ponieważ pod uwagę bierze się wiele zależnych, w tym trudne do oceny reakcje krzyżowe. Przeważnie jednak wynik testów skórnych jest dodatni w momencie, gdy w miejscu aplikacji alergenu pojawią się: zaczerwienienie, bąbel, świąd, pieczenie, obrzęk. Oznacza, że organizm reaguje na dany alergen nadmiernie.

Testy z krwi mierzą poziom swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom. Wyniki opisane są na karcie wyników zgodnie z normami referencyjnymi udostępnianymi przez dane laboratorium. Obecność podwyższonego poziomu IgE oznacza, że układ odpornościowy rozpoznaje dany alergen i wytwarza przeciwko niemu przeciwciała.

Bibliografia

Kruszewski J., Kowalski M., Kulus M., Standardy w alergologii, Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2019.
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/jak-sobie-radzic-z-alergia-na-pylki.
Bilska N., Diagnostyka laboratoryjna chorób alergicznych, Radom, 9/2018.