Zatrucia pokarmowe latem – dlaczego ryzyko jest większe?

W SKRÓCIE

• Wysokie temperatury sprzyjają namnażaniu bakterii w żywności, dlatego latem ryzyko zatruć pokarmowych jest większe.
• Najczęstsze przyczyny zatruć to niewłaściwe przechowywanie produktów, niedostateczna obróbka termiczna oraz brak odpowiedniej higieny.
• Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy dbać o świeżość żywności, zachować ciągłość chłodzenia i przestrzegać podstawowych zasad higieny.
• Objawy takie jak biegunka, wymioty i ból brzucha zwykle ustępują samoistnie, jednak ich nasilanie się lub utrzymywanie dłużej niż 48 godzin wymaga konsultacji lekarskiej.

Spis treści

• Dlaczego wysoka temperatura sprzyja rozwojowi bakterii w żywności?
• Najczęstsze przyczyny zatruć pokarmowych w sezonie letnim
• Jak bezpiecznie przechowywać jedzenie podczas upałów?
• Objawy zatrucia pokarmowego – kiedy trzeba zgłosić się do lekarza?
• Profilaktyka zatruć latem – proste zasady, które warto stosować
• Kiedy konieczna jest pomoc lekarska?

Dlaczego wysoka temperatura sprzyja rozwojowi bakterii w żywności?

Wysoka temperatura przyspiesza procesy na poziomie biologicznym, co sprzyja rozwojowi drobnoustrojów. Do najważniejszych elementów tego procesu zaliczamy intensywniejsze rozmnażanie patogenów poprzez łatwiejsze warunki do ich wzrostu. 

Temperatura już powyżej 15 stopni Celsjusza przyspiesza namnażanie bakterii, a niektóre z nich podwajają swoją liczbę w zaledwie 30 minut. Pozostawienie żywności w temperaturze pokojowej może znacząco zwiększyć ryzyko namnażania bakterii oraz zatrucia pokarmowego. Warto nadmienić, że dotyczy to również produktów mrożonych. Przerwanie ciągłości chłodzenia żywności może spowodować namnożenie się bakterii, a ich ponowne zamrażanie zawsze wiąże się z ryzykiem zatruć. 

Najczęstsze przyczyny zatruć pokarmowych w sezonie letnim

Dlaczego latem częściej dochodzi do zatruć pokarmowych?  Dzieje się tak głównie ze względu na temperaturę, która sprzyja namnażaniu się bakterii oraz psuciu się żywności. Do najczęstszych przyczyn należą:

• złe przechowywanie żywności - szczególnie dotyczy to sklepów, lokali gastronomicznych oraz transportu żywności;
• brak odpowiedniej obróbki termicznej - niedogotowane lub niedosmażone produkty odzwierzęce są głównym powodem zatrucia pokarmowego;
• niewłaściwa higiena - podczas mycia żywności bądź złej higieny stanowiska, na którym są przygotowywane potrawy;
• spożywanie produktów wątpliwego pochodzenia - w szczególności gdy zapach bądź smak jest wątpliwy.

Latem do zatrucia najczęściej dochodzi poprzez:

• Bakterie: Salmonella, Campylobacter, Escherichia Coli, Gronkowiec złocisty;
• Wirusy: rotawirusy i norowirusy

Źródłem zatruć pokarmowych spowodowanych wyżej wymienionymi patogenami jest najczęściej spożywanie surowych jaj, ryb lub mięsa.

Jak bezpiecznie przechowywać jedzenie podczas upałów?

Zadbaj o odpowiednie przechowywanie produktów żywnościowych, sprawdź szczelność drzwi lodówki oraz zawsze pamiętaj o ich zamknięciu. Wybieraj tylko sprawdzone sklepy, a produkty o krótkim terminie ważności (takie jak mięso, gotowe kanapki, świeże ryby) trzymaj w odpowiednich miejscach chłodzących. Unikaj długiego transportu produktów mrożonych, aby nie dopuścić do przerwania ich ciągłości chłodzenia - zaleca się stosowanie toreb termicznych. 

W przypadku jedzenia podczas podróży sugeruje się wybieranie lokali z dobrą renomą. Bez względu na to, czy posiłek był zamówiony czy przygotowany samodzielnie - zawsze zwracaj uwagę na świeżość produktów. W przypadku nieprzyjemnego zapachu, wątpliwego smaku bądź konsystencji, zrezygnuj z jedzenia.

Objawy zatrucia pokarmowego – kiedy trzeba zgłosić się do lekarza?

Jakie są objawy zatrucia pokarmowego? Do najczęstszych objawów zatrucia pokarmowego zaliczamy:

• ból brzucha;
• wymioty;
• biegunkę;
• wzdęcia;
• osłabienie organizmu.

W przypadku dzieci lub osób starszych takie objawy szybko mogą doprowadzić do odwodnienia, które charakteryzuje się omdleniami, zaburzeniami świadomości, bólami głowy. Tych dolegliwości nie należy bagatelizować, bezzwłocznie udając się do lekarza. 

Natomiast każdy konsument, bez względu na wiek, do lekarza powinien się zgłosić jeśli objawy utrzymują się, bądź nasilają na przestrzeni czasu oraz gdy występuje wysoka gorączka.

Profilaktyka zatruć latem – proste zasady, które warto stosować

Każdy powinien też wiedzieć, jak zapobiegać zatruciom w ciepłe dni. Pierwszą rzeczą, o którą warto zadbać, jest higiena osobista, a więc mycie rąk przed posiłkiem. Zadbaj, aby naczynia, których używasz, zawsze były czyste oraz nie miały kontaktu ze zwierzętami. Deski do krojenia oraz noże należy czyścić po każdym użyciu, aby zapobiec przenoszenia drobnoustrojów między produktami. Pamiętaj, aby myć żywność przed spożyciem - mowa tu o produktach od razu gotowych do spożycia, jak owoce i warzywa, ale również o tych, które poddamy obróbce termicznej.

Kolejną ważną rzeczą jest wspomniana obróbka termiczna. Zwróć uwagę, aby mięso czy ryby zawsze były dogotowane lub dosmażone. Unikaj spożywania surowego mięsa. Zwracaj uwagę na sposób oraz miejsce, w którym żywność została przygotowana. Podczas dłuższego transportu żywności w ciepłe dni sugeruje się używanie lodówek samochodowych, aby jak najdłużej utrzymać świeżość produktów. Unikaj również pozostawianie produktów na słońcu. Warto zwrócić uwagę na produkty mrożone - po ich rozmrożeniu nie należy ich ponownie chłodzić.

Ostatnią kwestią będzie zachowanie czujności. Sprawdzaj świeżość każdego produktu przed spożyciem oraz jego termin ważności. Wątpliwej jakości żywność, której smak, zapach lub wygląd odbiega od normy, najlepiej wyrzucić.

Kiedy konieczna jest pomoc lekarska?

Pomoc lekarska jest potrzebna w przypadku, gdy objawy zatrucia takie jak ból brzucha, wymioty, biegunka, utrzymują się powyżej 48 godzin lub gdy są bardzo silne, narastają na przestrzeni czasu. Należy od razu skontaktować się z lekarzem rodzinnym lub udać się na SOR. Pomoc lekarska jest też kluczowa znacznie szybciej w przypadku dzieci, seniorów oraz kobiet ciężarnych.

Bibliografia

1. https://wydawnictwo.pttz.org/wp-content/uploads/2015/02/27_Zielinska.pdf
2. https://www.nfz-krakow.pl/gfx/nfz-krakow/userfiles/i-krzywda/ulotka-profilaktyka-zatruc-pokarmowych.pdf
3. https://www.gov.pl/web/psse-slawno/zywnosc-podczas-upalow