Bilans zdrowia dziecka – co, kiedy i gdzie!

Bilans zdrowia dziecka to okresowe badanie lekarskie mające na celu wczesne wykrycie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości w jego rozwoju, a w późniejszych etapach także sprawdzenie gotowości dziecka do podjęcia kolejnych poziomów edukacji. Dowiedź się wszystkiego o bilansie zdrowia dziecka!

Wysoką jakość merytoryczną artykułu zapewnia Salve Medica Przychodnie

Spis treści:

• Co to bilans zdrowia dziecka?
• Po co wykonuje się bilans zdrowia dziecka?
• W jakim wieku robi się bilans zdrowia dziecka?
• Gdzie wykonać bilans zdrowia dziecka?
• Jak przygotować się na bilans zdrowia dziecka?
  
  

Co to bilans zdrowia dziecka?

Bilans zdrowia jest kompleksowym przeglądem stanu zdrowia dziecka wykonywanym na określonych etapach życia. To badanie ma charakter profilaktyczny, a jego celem jest diagnostyka ewentualnych nieprawidłowości, takich jaki: wady wzroku, słuchu, układu ruchu, postawy ciała. Dokonywana w trakcie bilansu ocena stanu zdrowia dziecka obejmuje nie tylko jego rozwój fizyczny, ale również psychosomatyczny.

W jakim wieku robi się bilans zdrowia dziecka?

Badania w ramach bilansów zdrowia dziecka przeprowadzane są:

• Bilans noworodka (zaraz po urodzeniu i kilkukrotnie w pierwszym roku życia) - u noworodka sprawdzana jest dojrzałość neurologiczna, przeprowadza się odpowiednie badania mające na celu wykrycie ewentualnych wczesnych wad wrodzonych.
• Bilans dwulatka (po ukończeniu 2. roku życia) - pediatra zbiera bardzo dokładny wywiad dotyczący stanu zdrowia i rozwoju dziecka. Dziecko jest ważone, mierzone i szczegółowo badane. Sprawdzany jest rozwój fizyczny, uzębienie, bada się maluszka pod kątem ewentualnego wykrycia wad słuchu, wzroku czy postawy. Po zakończeniu badania bilansowego lekarz decyduje o ewentualnej konieczności skierowania dziecka na badania dodatkowe. Wynik zostaje wpisany do książeczki zdrowia dziecka.
• Bilans czterolatka (po ukończeniu 4. roku życia) - powinien być zrealizowany pomiędzy 48 a 52 miesiącem życia dziecka. Przebiega podobnie jak bilans dwulatka. Pediatra ocenia rozwój fizyczny, psychoruchowy oraz społeczny dziecka.
• Bilans sześciolatka (po ukończeniu 6. roku życia) - to badanie bilansowe ma na celu sprawdzenie, czy dziecko jest gotowe, by uczestniczyć w zajęciach szkolnych. Z tego powodu nazywane jest czasem bilansem klasy „0”. Lekarz może zdecydować o zakwalifikowaniu dziecka na korekcyjne zajęcia ruchowe.
• Bilans w trzeciej klasie szkoły podstawowej (10. rok życia) - to badanie oprócz oceny stanu fizycznego i psychoruchowego dziecka ma na celu również ocenę przystosowania dziecka do szkoły.
• Bilans trzynastolatka (po ukończeniu 13. rok życia) - poza oceną stanu fizycznego i psychicznego dziecka lekarz dokonuje oceny przebiegu dojrzewania płciowego.
• Bilans pierwszej i ostatniej klasie szkoły ponadgimnazjalnej (16. i 18. lub 19. rok życia) - określenie stopnia dojrzałości płciowej, definiowanie ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przyszłego zawodu.

Gdzie wykonać bilans zdrowia dziecka?

Bilans zdrowia przeprowadza lekarz pediatra lub lekarz rodzinny POZ we współpracy z pielęgniarką w przychodni, pod której opieką znajduje się dziecko. W celu umówienia wizyty w ramach bilansu zdrowia dziecka w Poradni dla dzieci Salve należy skontaktować się z naszą infolinią: +42 881 11 70. Badanie w ramach bilansu trwa dłużej niż przeciętna wizyta, z tego powodu przy ustalaniu terminu należy powiadomić pracownika rejestracji o celu wizyty. Badania bilansowe są wykonywane u wszystkich dzieci bezpłatnie.

Jak przygotować się na bilans zdrowia dziecka?

Bilans zdrowia dziecka nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania, należy jednak pamiętać, żeby wykonać go, kiedy dziecko jest zdrowe. Rodzic powinien pamiętać o zabraniu ze sobą książeczki zdrowia dziecka, książeczki szczepień oraz wszelkiej dokumentacji medycznej.

Źródła:

1. Jarosz M. (red.), Pediatria. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.
2. Lauterbach R., Majewska R., Zdrowie dziecka: profilaktyka, rozwój i choroby wieku dziecięcego, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2019.
3. „Zaprowadź dziecko na bilans zdrowia” – portal Pacjent.gov.pl, https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/zaprowadz-dziecko-na-bilans-zdrowia (dostęp 17.12.2025)
4. „Profilaktyka od pierwszych dni życia”, Akademia NFZ, https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/profilaktyka-od-pierwszych-dni-zycia/ (dostęp 17.12.2025)