Z roku na rok rośnie liczba zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu i boleriozę. Niestety ciepłe i krótkie zimy pozwalają przetrwać dużej ilości zakażonym kleszczom. Na szczęście w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu istnieje skuteczna szczepionka!

Zwiększona aktywność kleszczy wiąże się ze stałym ocieplaniem się klimatu. Owady te występują obecnie na terenach, na których wcześniej ich nie spotykaliśmy i mają wydłużony okres aktywności. Wiąże się to niestety z tym, że ryzyko ukąszenia i zachorowania zwiększa się. Potwierdzają to analizy Ministerstwa Zdrowia, z których wynika, że liczba zaraportowanych przypadków kleszczowego zapalenia mózgu stale rośnie.

Choroby odkleszczowe – profilaktyka

Choroby odkleszczowe mogą być bardzo groźne dla zdrowia. Aby uniknąć ukąszenia i zarażenia, należy unikać miejsc, w których kleszcze zwykle występują: lasy, parki, zarośla. Korzystając z terenów zielonych, należy zawsze odpowiednio się ubierać i stosować środki odstraszające owady. Natomiast minimalizowaniem ryzyka zachorowania jest szczepienie przeciwko chorobom odkleszczowym.

Szczepionki na choroby odkleszczowe

Czy istnieje „szczepionka na kleszcze”?

Przygotowując się do sezonu wiosenno-letniego i szukając informacji na temat kleszczy, można natrafić na sformułowanie „szczepionka na kleszcze”. Wyjaśnijmy, że takie coś oczywiście nie istnieje. To skrót myślowy. Szczepionki nie odstraszają kleszczy, nie chronią przed samym ukąszeniem. Szczepionka chroni przed zachorowaniem będącym konsekwencją ugryzienia przez zarażonego kleszcza.

Choroby odkleszczowe

Kleszcze przenoszą wiele patogenów, dlatego też wachlarz schorzeń, które może wywołać kontakt z kleszczem jest dość szeroki. Do najczęstszych chorób odkleszczowych zaliczamy:

  • boreliozę,
  • kleszczowe zapalenie mózgu (opon mózgowych) – KZM.

Jak chronić się przed boreliozą?

Niestety, do tej pory nie udało się opracować skutecznej szczepionki na boreliozę. Na szczęście nie każde ugryzienie przez kleszcza oznacza zachorowanie na boreliozę. Z dostępnych danych wynika, że im szybciej kleszcz zostanie usunięty z ciała, tym mniejsze prawdopodobieństwo zakażenia bakterią Borrelia. Poza tym badania wskazują, że nie każda osoba zakażona bakterią faktycznie zachoruje na boreliozę. W wielu przypadkach organizm jest w stanie sam uporać się z patogenem. Każdy jednak przypadek ugryzienia przez kleszcza powinien zostać skonsultowany z lekarzem. Jeśli podejrzewasz, że możesz być zakażony (np. zauważyłeś rumień w miejscu ugryzienia, bolą cię stawy, masz gorączkę), to skontaktuj się pilnie ze specjalistą – Poradnią Chorób Zakaźnych Salve, gdzie lekarz zleci odpowiednie testy oraz przygotuje antybiotykoterapię.

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu

Na szczęście można skutecznie ochronić się przed inną groźną chorobą odkleszcozwą, jaką jest kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Badania wskazują, że blisko 95% osób zaszczepionych na KZM wytwarza skuteczne przeciwciała, co oznacza, że szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu jest bardzo skuteczna.

Jest to szczególnie istotne dla osób, które spędzają dużo czasu na terenach zielonych (łąki, pola, lasy), gdzie ryzyko wystąpienia kleszczy jest wysokie. Owady te mogą jednak występować również w wysokiej trawie przed naszym blokiem, gdzie wychodzimy na spacer z psem czy na przykład w parku.

Kiedy najlepiej zaszczepić się na kleszczowe zapalenie mózgu?

Początek wiosny, czyli kwiecień i początek maja są najlepszymi miesiącami na zaszczepienie się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Z danych Państwowego Zakładu Higieny wynika, że apogeum zgłoszeń KZM przypada na czerwiec i lipiec, co jest naturalną konsekwencją tego, w jaki sposób spędzamy czas wolny. Jeśli często spacerujesz po lesie, pracujesz w ogrodzie, chodzisz na spacery do parku, jeździsz na rowerze po łąkach, to warto skorzystać ze szczepienia przeciwko KZM.

Szczepienie przeciwko KZM nie jest obowiązkowe, ale jest rekomendowane. Obejmuje ono podanie 3 dawek, przy czym już po pierwszej z nich organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała chroniące przed chorobą.