Rak piersi – objawy, wykrywanie, leczenie

Spis treści:

Kto jest w grupie ryzyka zachorowania na raka piersi?

Rak piersi stanowi aż 22% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe na świecie. Rokrocznie jest przyczyną śmierci około 6 tysięcy Polek po 50. roku życia. Mężczyźni chorują na niego niezwykle rzadko i dość późno są diagnozowani. Wraz z rozwojem nowotworu mogą pojawić się przerzuty: w pierwszej kolejności do węzłów chłonnych pachowych, a później do np. wątroby, płuc i kości.

Precyzyjne wskazanie przyczyn zachorowania na raka piersi jest bardzo trudne. Na rozwój choroby wpływa zwykle jednoczesne występowanie kilku czynników ryzyka. Blisko 15% zachorowań stanowią przypadki wywołane przez mutację, która jest dziedziczona.

Główne czynniki ryzyka raka piersi to:

• wczesna miesiączka (poniżej 12 r.ż.),
• późna menopauza (powyżej 55 r.ż.),
• późny pierwszy poród lub brak porodów,
• rodzinne występowanie raka piersi w pierwszym stopniu pokrewieństwa,
• mutacja w obrębie genu BRCA1/BRCA2 (wzrost ryzyka do 80%),
• niektóre łagodne choroby piersi,
• rak drugiej piersi,
• ekspozycja na promieniowanie jonizujące,
• otyłość (szczególnie po menopauzie),
• niewłaściwa dieta: nadmiar tłuszczów, picie alkoholu,
• palenie papierosów,
• brak aktywności fizycznej.

Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem: przed 40. rokiem życia nie występuje często, a główną grupę chorujących stanowią kobiety, które ukończyły 50 lat (80%).

Czytaj także: Salve wspiera walkę z rakiem piersi. Jesteśmy partnerem akcji Łap za biust!

Jakie są objawy raka piersi?

Początkowe stadium raka piersi przebiega zwykle bezobjawowo, ale wraz z rozwojem choroby zaczyna być wyczuwalny mały guzek w piersi. Często nie daje on żadnych dolegliwości bólowych. Guzek na piersiach zwykle jest twardy, o dość nieregularnym kształcie, nieruchomy i nieprzesuwalny wobec skóry piersi. Nowotworowi może towarzyszyć powiększenie pachowych węzłów chłonnych po stronie piersi zajętej przez chorobę.

Pozostałe objawy raka piersi:

• zmiana wielkości lub kształtu piersi,
• wciągnięta brodawka,
• niesymetryczne ułożenie piersi podczas unoszenia ramion,
• obrzęk piersi i/lub ramienia,
• zmiany skórne wokół brodawki lub jej asymetria,
• wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty),
• zaczerwienienie, stwardnienie, zgrubienie skóry,
• objaw „skórki pomarańczowej" na piersi,
• owrzodzenie skóry,
• poszerzenie żył skóry piersi.

Jak wykryć raka piersi? Metody diagnostyki i profilaktyki

Każda zmiana w wyglądzie piersi wymaga wizyty u lekarza. Dzięki temu możliwa jest zarówno szybka diagnostyka raka piersi, jak i wykluczenie zmian nowotworowych. Dlaczego to takie ważne? Wczesne wykrycie choroby i natychmiastowe podjęcie leczenia raka we wczesnym stadium to szansa na całkowity powrót do zdrowia.

Kluczową rolę odgrywa tutaj regularna profilaktyka raka piersi, której podstawą jest samobadanie piersi. Samobadanie można wykonać w domu, najlepiej raz w miesiącu, trzy-cztery dni po miesiączce. Kolejnym krokiem na drodze profilaktyki jest korzystanie z bezpłatnych programów profilaktycznych, które umożliwiają badanie piersi przy zastosowaniu specjalistycznego sprzętu – m.in. USG piersi i mammografia. Zlokalizowanie jakichkolwiek guzków musi być jak najszybciej skonsultowane z lekarzem onkologiem. Doświadczenia wielu krajów potwierdzają, że prowadzenie badań populacyjnych obniża umieralność o 20–30%.

Czytaj więcej: Pakiet badań profilaktycznych raka piersi

Jak pokonać raka piersi?

Leczenie raka piersi określa się jako leczenie skojarzone, czyli takie, które łączy radioterapię, chemioterapię, hormonoterapię i leczenie chirurgiczne. Wybór zastosowanych metod leczenia jest zależny od stadium choroby, stopnia złośliwości nowotworu, a także wieku pacjentki. Chirurgiczne usunięcie raka piersi może mieć charakter oszczędzający (usunięcie samego guza) lub radykalny (mastektomia, czyli usunięcie piersi, które można połączyć z jej rekonstrukcją). Radioterapia i chemioterapia może być stosowana przed, w trakcie i po operacji.

Pamiętajmy: nowotwór to nie wyrok! Badania profilaktyczne dają szansę na powrót do zdrowia – nie bójmy się ich!

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są pierwsze objawy raka piersi?

Najczęściej pierwszym objawem jest twardy, nieregularny i nieprzesuwalny guzek w piersi, któremu może towarzyszyć powiększenie węzłów chłonnych pachowych – wczesne stadium często przebiega jednak bezobjawowo.

Jak wykryć raka piersi we wczesnym stadium?

Podstawą wczesnego wykrycia jest regularne samobadanie piersi (raz w miesiącu, 3–4 dni po miesiączce) oraz profilaktyczne badania obrazowe – USG piersi i mammografia.

Co oznacza guzek na piersiach o nieregularnym kształcie?

Twardy, nieregularny i nieprzesuwalny guzek piersi zawsze wymaga pilnej konsultacji z lekarzem – może, choć nie musi, być zmianą nowotworową.

Na czym polega leczenie raka piersi?

Leczenie raka piersi jest skojarzone i obejmuje chirurgię (usunięcie guza lub mastektomię), radioterapię, chemioterapię i hormonoterapię – dobór metod zależy od stadium i rodzaju nowotworu.

Źródła:

1. Rutkowski P., Wysocki P. (red.), Nowotwory piersi, Via Medica, Gdańsk 2020. Dostępne online: journals.viamedica.pl (dostęp: 15.06.2026)
2. Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych – rak piersi, 2021. Dostępne online: pto.med.pl (dostęp: 15.06.2026)
3. Didkowska J., Wojciechowska U., Nowotwory złośliwe w Polsce, Krajowy Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawa 2022. Dostępne online: onkologia.org.pl (dostęp: 15.06.2026)